ئاڵای بروونای

ئاڵای بروونای
بەکارھێنان	Civil and state flag, civil ensign
ڕێژە	1:2
بەکارھاتوو	٢٩ی ئەیلوولی ١٩٥٩؛ ٦٦ ساڵ لەمەوبەر
دیزایین	نیشانی سووری نیشتمانیی بروونای لە ناوەڕاستی کێڵگەیەکی زەرددا کە بە دوو هێڵی لاری ڕەش و سپی (شێوە لاھاوبەرە) بڕدراوە.
دیزایین لەلایەن	پێنگیران محەممەد یووسف (en)

ئاڵای بروونای لە سەرەتادا خاوەن پاشبنەمایەکی زەردی سادە بوو تا ساڵی ١٩٠٦ کاتێک دوو هێڵی لاری کێشراو بە ڕەنگەکانی سپی و ڕەش بۆ ئاڵاکە زیادکرا. تا ئەو کاتە، بروونای لە ساڵی ١٨٨٨وە لەژێر سایەی پارێزراوێکی بەریتانیدا (en) بوو. ئاڵای مۆدێرنی ئێستا (کە نیشانی نیشتمانیی سوور لەخۆدەگرێت) لە ساڵی ١٩٥٩دا هاوشان لەگەڵ دەستوورە نوێیەکەیاندا پەسەند کرا.^[١]^[٢]

مێژوو

بێجگە لە هێمای نیشتمانییەکە، دیزاینی ئاڵای نیشتمانیی ئێستای بروونای لە ساڵی ١٩٠٦ەوە لە بەکارهێناندایە، کاتێک وڵاتەکە بەپێی ڕێککەوتننامەیەک لەگەڵ حکومەتی شانشینی یەکگرتوودا (en) بوو بە پارێزراوی بەریتانی. دوای ڕاگەیاندنی دەستوور لە ٢٩ی ئەیلوولی ١٩٥٩دا، نیشانی نیشتمانی بۆ ئاڵاکە زیادکرا. پێش ساڵی ١٩٠٦، سوڵتان (en) و بەرپرسە باڵاکانی تری وەک وەزیرەکان (en) تەنها ئاڵای کەسیی خۆیان (en) وەک تاقە ئاڵای فەرمیی بروونای بەکاردەهێنا. ڕەنگەکانی زەرد، سپی و ڕەشی ئاڵای نیشتمانی گوزارشت بوون لە هاوپشتیی لایەنە واژووکەرەکان لە هاوپەیمانێتیی ساڵی ١٩٠٦دا. تەنها چەند کەسێکی دیاریکراو، وەک نەوەکانی سوڵتان و وەزیرەکان، ڕێگەیان پێدرا ئاڵای کەسیی خۆیان لە دوای ساڵی ١٩٥٩ بهێڵنەوە، بە مەبەستی کەمکردنەوەی ژمارەی ئاڵا شەکاوەکان لە بۆنە فەرمییەکانی دەوڵەتدا.^[٣]

دیزاین و هێماکاری

ئاڵای نیشتمانیی بروونای خاوەن دیزاینێکی لاکێشەیییە کە پانییەکەی ٣٦ ئینج و درێژییەکەی ٧٢ ئینجە. ئاڵاکە بە هێڵێکی لاری شێوە لاھاوبەرە کە لە ٢.٥ ئینج لە خوار گۆشەی سەرەوەی لای چەپەوە دەست پێدەکات تاوەکوو ٢.٥ ئینج لە سەرووی گۆشەی خوارەوەی لای ڕاست، دابەش دەبێت بۆ چوار بەش و دوو دیمەنی سەرەوە و خوارەوەی جیاواز پێکدەهێنێت. ئەم هێڵە لارییە دووبارە بەسەر دوو هێڵی ناڕێکدا دابەش دەبێت، بە شێوەیەک هێڵە سپییەکەی سەرەوە پانییەکەی ٧.٥ ئینجە و یەک ئینج پانترە لە هێڵە ڕەشەکەی خوارەوە.^[٣]

نیشانی نیشتمانیی سوور، کە خاوەنی دوو دەستی بەرزکراوەیە بە مانای یەکێتی و پاڵپشتی بۆ حکوومەت، لە ناوەڕاستی ئاڵاکەدا جێگیر کراوە. ئەم هێمایە بە دووری ٢٤ ئینج لە لێوارەکانی چەپ و ڕاستەوە دوورە، کە هەمان دوورییە لە هەردوو لایەوە. دروشم نیشتمانییەکەیان (en)، کە بریتییە لە «Sentiasa Membuat Kebajikan Dengan Petunjuk Allah» (بە مانای «هەمیشە خزمەت بکە بە ڕێنوێنیی خودا»)، بە ڕێنووسی عەرەبیی ڕازاوە لەسەر هیواکە بە ڕەنگی زەرد نووسراوە.^[٣]

ئاڵاکە چوار ڕەنگ لەخۆدەگرێت:

زەرد بۆ پاشبنەماکە، کە هێمای دەسەڵاتی پاشایەتییە.
سپی بۆ هێڵە لارییەکەی سەرەوە، کە گوزارشتە لە پاکیی وەزیرەکان.
ڕەش بۆ هێڵە لارییەکەی خوارەوە، کە هێمای هێز و ورەبەرزییە.
سوور بۆ نیشانە نیشتمانییەکە، کە گوزارشتە لە ئازایەتی و یەکێتی.

لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیادا (en)، ڕەنگی زەرد بە شێوەیەکی نەریتی ڕەنگی شاهانەیییە، و ئاڵای شاهانەی مالیزیا و تایلاند، لەگەڵ ئاڵای ساراواک (en) و ئاڵای سەرۆکایەتیی ئیندۆنیزیا، هەموویان کێڵگەی ڕەنگی زەرد بەکاردەهێنن. مانگی لوتکە هێمای ئیسلامە، چەترەکە هێمای شاهانەیییە، و دەستەکانی تەنیشتیش هێمای میهرەبانیی حکوومەتن. هێڵە ڕەش و سپییەکان نوێنەرایەتی وەزیرەکانی بروونای دەکەن^[٤] کە پێشتر نائبەکانی شاهانە (en) بوون و دواتر – دوای ئەوەی سوڵتان گەیشتە تەمەنی یاسایی – بوون بە ڕاوێژکاری باڵا: وەزیری یەکەم (Pengiran Bendahara کە بە هێڵێکی سپیی کەمێک پانتر هێما کراوە) و وەزیری دووەم کە کاروباری دەرەوە بەڕێوە دەبات (Pengiran Pemancha کە بە ڕەنگی ڕەش هێما کراوە)، بە شێوەیەک هێڵە سپییەکە نزیکەی ١٢٪ پانترە لە هێڵە ڕەشەکە.^[٥]^[٦]

ڕەنگەکان

^[٧]

	زێڕین	سوور	سپی	ڕەش
RGB (en)	247/224/23	207/17/38	255/255/255	0/0/0
شێوازی شانزەجاڕی (en)	#F7E017	#CF1126	#FFFFFF	#000000

نەخشەی دروستکردنی ئاڵاکە

ڕێنمایی نەخشەکێشانی دروستکردنی ئاڵاکە

ئاڵا مێژووییەکان

ئاڵاکە لە نێوان ساڵانی ١٨٨٨ تا ١٩٠٦
ئاڵاکە لە نێوان ساڵانی ١٩٠٦ تا ١٩٥٩

سەرچاوەکان

↑ Smith، Whitney. «Flag of Brunei, Color, Meaning & History». www.britannica.com. لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.
↑ «Flag of Brunei». www.gettysburgflag.com. لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.
1 2 3 Semarak Hari Kebangsaan Negara Brunei Darussalam 1984 - 2015 (PDF) (بە مالیزی). Bandar Seri Begawan: Informations Department. ٢٠١٥. لاپەڕە ٥٢–٥٣. ژپنک ٩٧٨-٩٩٩١٧-٤٩-٨٨-٤.
↑ The National Geographic Magazine. National Geographic Society. ١٩٣٥. لاپەڕە ٣٨٤.
↑ The Flag Bulletin. Flag Research Center. ١٩٨٤. لاپەڕە ٧٦.
↑ Annual Report: Brunei. H.M. Stationery Office. ١٩٤٦. لاپەڕە ٩١.
↑ «Brunei Flag Colors Hex, RGB & CMYK Codes». لە ڕەسەنەکە لە ٨ی نیسانی ٢٠٢٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.

بەستەرە دەرەکییەکان

ئاڵای نیشتمانی و نیشانە حکوومەتی بروونای داروسەلام
ئاڵای نیشتمانی و نیشانە، نووسینگەی سەرۆک وەزیران
مێژووی ئاڵای بروونای

[1] Smith، Whitney. «Flag of Brunei, Color, Meaning & History». www.britannica.com. لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.

[2] «Flag of Brunei». www.gettysburgflag.com. لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.

[:0-3] 1 2 3 Semarak Hari Kebangsaan Negara Brunei Darussalam 1984 - 2015 (PDF) (بە مالیزی). Bandar Seri Begawan: Informations Department. ٢٠١٥. لاپەڕە ٥٢–٥٣. ژپنک ٩٧٨-٩٩٩١٧-٤٩-٨٨-٤.

[4] The National Geographic Magazine. National Geographic Society. ١٩٣٥. لاپەڕە ٣٨٤.

[5] The Flag Bulletin. Flag Research Center. ١٩٨٤. لاپەڕە ٧٦.

[6] Annual Report: Brunei. H.M. Stationery Office. ١٩٤٦. لاپەڕە ٩١.

[7] «Brunei Flag Colors Hex, RGB & CMYK Codes». لە ڕەسەنەکە لە ٨ی نیسانی ٢٠٢٣ ئەرشیڤ کراوە. لە ١٢ی ئازاری ٢٠٢٦ ھێنراوە.

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]