ئاڵای ئایسلەند

ئاڵای ئایسلەند
بەکارھێنان	Civil flag and ensign داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV
ڕێژە	١٨:٢٥
بەکارھاتوو	١٧ی حوزەیرانی ١٩٤٤؛ ٨٢ ساڵ لەمەوبەر (ستانداردکردن لە ١٩١٨ەوە)
دیزایین	زەمینەیەکی شین کە خاچێکی سووری لێواری-سپی (خاچی نۆردیک)ـی تێدایە کە دەگاتە لێوارەکان؛ بەشە ستوونییەکەی خاچەکە بەرەو لای دارەکە (لای چەپ) لایداوە.; لە زاراوەی ھێمازانیدا، "زەمینەی شین، خاچی سووری لێواردار بە زیوی/سپی".
دیزایین لەلایەن	ماتیاس سۆردارسۆن (Matthías Þórðarson)
	چەشنی ئاڵای ئایسلەند
بەکارھێنان	State and war flag, state and naval ensign داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV داڕێژە:FIAV
ڕێژە	٩:١٦

ئاڵای ئایسلەند (بە Icelandic: íslenski fáninn) لە یاسای ژمارە ٣٤/١٩٤٤ پێناسە کراوە، کە لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٤٤ پەسەند کراوە، ئەو ڕۆژەی ئایسلەند بوو بە کۆمار. یاساکە، کە ناوی یاسای ئاڵای نەتەوەییی ئایسلەندییەکان و نیشانەی دەوڵەتە، ئاڵاکە بەم شێوەیە وەسف دەکات:^[٢]

ئاڵای نەتەوەییی مەدەنیی ئایسلەندییەکان شینی ئاسمانییە و خاچێکی سپیی وەک بەفر و خاچێکی سووری ئاگرینی لەناو خاچە سپییەکەدایە. قۆڵەکانی خاچەکان درێژ دەبنەوە بۆ لێوارەکانی ئاڵاکە و پانییەکەیان ²⁄₉ە، و خاچە سوورەکەش ¹⁄₉ی پانیی ئاڵاکەیە. بەشە شینەکان لاکێشەن: بەشەکانی لای کێشەرەکە (دارەکە) لاکانیان یەکسانە (چوارگۆشەن)، و بەشەکانی دەرەوەش ھەمان پانیی ئەوانیان ھەیە بەڵام دوو ھێندە درێژترن. ڕێژەی نێوان پانی و درێژیی ئاڵاکە ١٨:٢٥ە.

ئاڵایەکی شین و سپی (خاچێکی سپیی نۆردیک لەسەر زەمینەیەکی شین) وەک ھێمایەکی نەتەوەییی نافەرمی لە کۆتایییەکانی سەدەی نۆزدەھەمەوە بەکاردەھێنرا و یەکەم جار لە ساڵی ١٨٩٧ بە ئاشکرا پیشان درا. دیزاینی ئێستا دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ١٩١٥، کاتێک خاچێکی سوور بۆ ناو خاچە سپییەکە زیاد کرا، بەشێکی بۆ جیاکردنەوەی ئاڵاکە بوو لە دیزاینە بیانییە ھاوشێوەکانی تر. ھاوشێوەی ئاڵاکانی تری خاچی نۆردیک، خاچەکە بەپێی نەریت پەیوەستە بە مەسیحییەتەوە.^[٣]^[٤]

ئاڵاکە وەک ئاڵای نەتەوەییی ئایسلەند پەسەند کرا کاتێک ئایسلەند لەلایەن دانیمارکەوە سەروەریی پێبەخشرا لە ساڵی ١٩١٨. ڕەنگەکان بەگشتی بەم شێوەیە لێکدەدرێنەوە کە نوێنەرایەتیی توخمەکانی دیمەنی سروشتیی وڵاتەکە دەکەن: سوور بۆ ئاگری گڕکانەکان، سپی بۆ سەھۆڵ و بەفر، و شینیش بۆ چیاکان و دەریای دەوروبەر.^[٥]

مێژوو

بەپێی ئەفسانەیەک کە لە کتێبی ئایسلەندی ئەندرو ئیڤانسدا ئاماژەی پێکراوە،^[٦] دانێبرۆگ (ئاڵای دانیمارک) کاتێک سەرچاوەی گرتووە کە قوماشێکی سوور بە خاچێکی سپییەوە لە ئاسمانەوە کەوتە خوارەوە لە کاتی شەڕی ڤالدێمار لە سەدەی ١٣ھەمدا. لەم گێڕانەوەیەدا، دانیمارک مۆتیڤی خاچەکەی لە سەرانسەری ناوچە نۆردیکییەکانیدا وەک ھێمایەکی پەسەندکردنی ئیلاھی بەکارھێنا؛ کاتێک وڵاتە نۆردیکییەکان دواتر سەربەخۆیییان بەدەستھێنا، خاچەکەیان وەک نیشانەیەکی نەریتی پاراست.

ئاڵای مەدەنیی ئایسلەندی بە شێوەیەکی نافەرمی لە کۆتایییەکانی سەدەی ١٩ھەمەوە بەکاردەھێنرا، کە لە بنەڕەتدا خاچێکی سپی بوو لەسەر زەمینەیەکی شین. دیزاینی ئێستا لە ١٩ی حوزەیرانی ١٩١٥ پەسەند کرا، کاتێک پاشا کریستیانی دەیەمی دانیمارک مەرسوومێکی دەرکرد کە ڕێگەی دەدا لە ئاوە ھەرێمییەکانی ئایسلەنددا ھەڵبکرێت (کە پێشتر پێویست بوو ئاڵای دانیمارک ھەڵبکرێت) و دیاری کرد کە خاچێکی سووری بۆ زیاد بکرێت بۆ جیاکردنەوەی لە ئاڵا بیانییە ھاوشێوەکان.^[٧] ڕەنگەکان زۆرجار وا وەسف دەکرێن کە ئاماژەن بۆ تایبەتمەندییە سروشتییەکانی ئایسلەند: شین بۆ چیاکان، سپی بۆ بەفر و سەھۆڵ، و سوور بۆ ئاگری گڕکانەکان.^[٥]

داڕێژە:FIAV ئاڵای مەدەنی وەک ئەوەی لە نێوان ساڵانی ١٩١٨ و ١٩٤٤دا دەردەکەوت، کاتێک ڕەنگی شینەکە بە "شینی ئولترامارین" پۆلێن کرابوو. خاوەنی ڕێژەی دیمەنی ١٨:٢٥ە.
ئاڵایەکی پێشوو کە ھەرگیز نەبووە فەرمی، ناسراو بە Hvítbláinn ("سپی-شینەکه‌")، کە لەلایەن کۆماریخوازە ئایسلەندییەکانەوە لە دەوروبەری ساڵی ١٩٠٠ بەکاردەھێنرا. دیزاینێکی زۆر ھاوشێوە دواتر وەک ئاڵای شێتلاند پەسەند کراوە.
ئاڵایەک کە لەلایەن ماگنوس سۆردارسۆن لە ساڵی ١٩١٤ پێشنیار کرا

یاساکانی پەیوەست بە ئاڵاکە

لە ١٧ی حوزەیرانی ١٩٤٤، ئەو ڕۆژەی ئایسلەند بوو بە کۆمار، یاسایەک بۆ ڕێکخستنی ئاڵای نەتەوەیی و نیشانەی دەوڵەت دەرکرا. یاسا و ڕێنمایییەکانی دواتر یاسا بنەڕەتییەکەیان تەواو کردووە، لەوانەش ئەو ڕێکارانەی لە ساڵی ١٩٩١دا پەسەند کران سەبارەت بە ڕۆژە فەرمییەکانی ئاڵا و کاتەکانی ھەڵکردنی ئاڵا، ھەروەھا دیاریکردنی ڕەنگەکانی ئاڵاکە.

یاساکە ڕەھەندەکانی ئاڵای مەدەنی و ئەو وەشانە فەرمییانە دیاری دەکات کە لەلایەن دامەزراوەکانی دەوڵەتەوە بەکاردەھێنرێن، لەوانەش ئەوانەی کە لەلایەن نێردە دیپلۆماسییەکان و وەزارەتی دەرەوە بەکاردەھێنرێن. ھەروەھا چۆنییەتیی پیشاندانی ئاڵاکە لە چوارچێوە جیاوازەکاندا ڕێکدەخات، وەک لەسەر ستوونی ئاڵاکان، بیناکان، و کەشتییەکان.

بەپێی یاساکە، بەکارھێنانی ئاڵاکە ڕێکخراوە و پابەندە بە مەرجەکان. پێویست دەکات کە بە ڕێزەوە مامەڵە لەگەڵ ئاڵاکە بکرێت و لە دۆخێکی باشدا ڕابگیرێت، و سزا دیاری دەکات بۆ ئەو کردەوە یان قسانەی کە بە بێڕێزی بەرامبەر بە ئاڵاکە دادەنرێن، لەوانەش پێبژاردن یان زیندانیکردن تا یەک ساڵ.

یاسای ١٩٤٤ پێشبینیی یاسای جیاوازی دەکرد سەبارەت بە ڕۆژە فەرمییەکانی ئاڵا و کاتەکانی ئاڵا؛ ئەم بڕگانە جێبەجێ نەکرا تا ساڵی ١٩٩١. بەپێی یاساکانی ١٩٩١، ناکرێت ئاڵاکە پێش کاتژمێر ٠٧:٠٠ ھەڵبکرێت و بەگشتی دەبێت لە کاتی ئاوابوونی خۆردا دابگیرێت؛ نابێت، لە ھیچ بارودۆخێکدا، دوای نیوەشەو بە ھەڵکراوی بمێنێتەوە. ھەڵاوێرد (پێدەدەری) بۆ کۆبوونەوەکانی دەرەوە، گردبوونەوە فەرمییەکان، پرسەکان، و یادکردنەوەکان دەستەبەر کراوە، کە ئاڵاکە دەتوانێت بۆ ماوەی ڕووداوەکە بە ھەڵکراوی بمێنێتەوە، بەڵام نابێت لە نیوەشەو تێپەڕێت.

ڕۆژەکانی ئاڵای ئایسلەند

بەپێی یاسای ژمارە ٥ لە ٢٣ی کانوونی دووەمی ١٩٩١، ئەمانەی خوارەوە ڕۆژانی پەسەندکراوی نەتەوەیین بۆ ھەڵکردنی ئاڵا. لەم ڕۆژانەدا، دەبێت ئاڵاکە لەسەر بیناکانی دەوڵەت و لەو دامەزراوانەدا ھەڵبکرێت کە لەژێر چاودێریی دەسەڵاتدارانی دەوڵەت و نوێنەرانی فەرمیدان. نووسینگەی سەرۆکوەزیران دەتوانێت ساڵانە ڕۆژی تری ئاڵا ڕابگەیەنێت. لە ڕۆژەکانی ئاڵادا ئاڵاکە بە تەواوی ھەڵدەکرێت، بێجگە لە ھەینیی باش (Good Friday)، کە لە نیوەی ستوونەکەدا ھەڵدەکرێت.

ڕۆژی لەدایکبوونی سەرۆکی ئایسلەند، ئێستا ١١ی تشرینی یەکەمە
سەری ساڵ
ھەینیی باش
جەژنی ھێلکە (قیامەت)
یەکەم ڕۆژی ھاوین
١ی ئایار
پێنتیکۆست
ڕۆژی دەریاوانان
ڕۆژی نەتەوەییی ئایسلەند
ڕۆژی زمانی ئایسلەندی
١ی کانوونی یەکەم، ڕۆژی سەروەری
کریسمس

ئاڵای دەوڵەت

ئاڵای دەوڵەتی ئایسلەند (Ríkisfáni)، ھەروەھا ناسراو بە Tjúgufáni، بۆ یەکەم جار لە ١ی کانوونی یەکەمی ١٩١٨ لە نووسینگەکانی وەزارەتەوە ھەڵکرا، ھەرچەندە یاسا وردەکانی بەکارھێنانی تا ١٢ی شوباتی ١٩١٩ کۆتایییان پێنەھات.

ئاڵای دەوڵەت لەسەر بیناکانی حکومەت و باڵیۆزخانەکان ھەڵدەکرێت، و ھەروەھا دەتوانرێت لەسەر بیناکانی تریش بەکاربھێنرێت کاتێک لە بەکارھێنانی فەرمیی دەوڵەتدان. وەک ئاڵای دەریاییی پاسەوانی کەناراوی ئایسلەند کار دەکات، و دەتوانرێت لەلایەن کەشتییەکانی دەوڵەت و کەشتییەکانی تری خزمەتگوزاریی فەرمییەوە ھەڵبکرێت.

ئاڵای خزمەتگوزاریی گومرگ لەو بینا و خاڵی پشکنینانە ھەڵدەکرێت کە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی گومرگەوە بەکاردەھێنرێن، و دەتوانرێت لەلایەن ئەو کەشتییانەشەوە بەکاربھێنرێت کە بەڕێوەبەرایەتییەکە کاریان پێدەکات.

ئاڵای سەرۆکایەتی لە شوێنی نیشتەجێبوونی سەرۆکدا ھەڵدەکرێت و لەو ئۆتۆمبێلانەدا بەکاردێت کە سەرۆک دەگوازنەوە.

ڕەنگەکانی ئاڵاکە

تایبەتمەندییە فەرمییەکانی ڕەنگ بۆ ئاڵای ئایسلەند لە ساڵی ١٩٩١ بڵاوکرانەوە. یاساکە ئاماژە بە سیستەمی ڕەنگی ستانداردی قوماش (Dictionnaire International de la Couleur) دەکات، و حکومەتی ئایسلەند ھەروەھا ھاوتای ئەو ڕەنگانەی لە سیستەمە باوەکانی تری ڕەنگدا بڵاوکردووەتەوە، لەوانە پانتۆن، CMYK، RGB، کۆدی ھێکس و ئەڤێری.^[٨]

سیستەم	شین	سپی	سوور
SCOTDIC	693009	95	سووری ئاڵای ئایسلەند (ICELAND FLAG RED)

سیستەم	شین	سپی	سوور
Hex	#02529C	#FFFFFF	#DC1E35
RGB	2, 82, 156	255, 255, 255	220, 30, 53
پانتۆن	287	1c	199
CMYK	100, 75, 2, 18	0, 0, 0, 0	0, 100, 72, 0
ئەڤێری (Avery)	520	501	503

لاپەڕەکانی کێشان (پێکھاتە)

ئاڵای نەتەوەیی و بازرگانی

ئاڵای دەوڵەت و جەنگ، نیشانەی دەوڵەت و دەریایی

ئەمانەش ببینە

ئاڵای خاچی نۆردیک
پێڕستی ئاڵاکان کە ڕەنگی شین، سوور، سپییان تێدایە لەگەڵ ئاڵاکانی خاوەن سێ ڕەنگ.
نیشانەی ئایسلەند
پێڕستی ئاڵاکانی ئایسلەند
ئاڵای نەرویژ
ئاڵای سوێد
ئاڵای دانیمارک

سەرچاوەکان

1 2 Icelandic National Flag Proportion - Prime Minister's Office
↑ «Lög um þjóðfána Íslendinga og ríkisskjaldarmerkið» [Law on the Icelandic National Flag and the State Coat of Arms] (بە ئیسلەندی). Althing (Icelandic Parliament). ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ [First published 17 June 1944]. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
↑ Jeroen Temperman (٢٠١٠). State Religion Relationships and Human Rights Law. Martinus Nijhoff Publishers. ژپنک ٩٧٨-٩٠٠٤١٨١٤٨٩. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. Many predominantly Christian states show a cross, symbolising Christianity, on their national flag. Scandinavian crosses or Nordic crosses on the flags of the Nordic countries–Denmark, Finland, Iceland, Norway and Sweden–also represent Christianity.
↑ Carol A. Foley (١٩٩٦). The Australian Flag: Colonial Relic or Contemporary Icon. William Gaunt & Sons. ژپنک ٩٧٨١٨٦٢٨٧١٨٨٥. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. The Christian cross, for instance, is one of the oldest and most widely used symbols in the world, and many European countries, such as the United Kingdom, Norway, Sweden, Finland, Denmark, Iceland, Greece and Switzerland, adopted and currently retain the Christian cross on their national flags.
1 2 «History of the Icelandic Flag». www.government.is (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). Prime Minister's Office. لە ٢ی ئازاری ٢٠١٩ ھێنراوە.
↑ Andrew Evans (٢٠٠٨). Iceland. Bradt. ژپنک ٩٧٨١٨٤١٦٢٢١٥٦. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. Legend states that a red cloth with the white cross simply fell from the sky in the middle of the 13th-century Battle of Valdemar, after which the Danes were victorious. As a badge of divine right, Denmark flew its cross in the other Nordic countries that it ruled, and as each nation gained independence, it incorporated the Christian symbol.
↑ Karlsson، Gunnar (٢٠٠٠). The History of Iceland. London: C. Hurst & Co. لاپەڕە ٢٨٣. ژپنک ٠-٨١٦٦-٣٥٨٨-٩.
↑ «AUGLÝSING um liti íslenska fánans» (PDF). PMO.

Lög um þjóðfána Íslendinga og ríkisskjaldarmerkið. ( 1944 nr. 34 17. júní ).

Retrieved 14 May 2004 from http://www.althingi.is/lagas/130a/1944034.html

Forsetaúrskurður um fánadaga og fánatíma. ( 1991 nr. 5 23. janúar ).

Retrieved 14 May 2004 from http://www.althingi.is/lagas/125b/1991005.html

Auglýsing um liti íslenska fánans. ( 1991 nr. 6 23. janúar ).

Retrieved 14 May 2004 from http://www.althingi.is/lagas/125b/1991006.html

Lög um breyting á lögum nr. 34 17. júní 1944, um þjóðfána Íslendinga.

Retrieved 14 May 2004 from http://www.althingi.is/altext/stjt/1998.067.html

بەستەرە دەرەکییەکان

داڕێژە:Iceland topics داڕێژە:Flag of Europe

[proportion-1] 1 2 Icelandic National Flag Proportion - Prime Minister's Office

[2] «Lög um þjóðfána Íslendinga og ríkisskjaldarmerkið» [Law on the Icelandic National Flag and the State Coat of Arms] (بە ئیسلەندی). Althing (Icelandic Parliament). ١ی ئەیلوولی ٢٠٢٥ [First published 17 June 1944]. لە ٢١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

[Jeroen_Temperman-3] Jeroen Temperman (٢٠١٠). State Religion Relationships and Human Rights Law. Martinus Nijhoff Publishers. ژپنک ٩٧٨-٩٠٠٤١٨١٤٨٩. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. Many predominantly Christian states show a cross, symbolising Christianity, on their national flag. Scandinavian crosses or Nordic crosses on the flags of the Nordic countries–Denmark, Finland, Iceland, Norway and Sweden–also represent Christianity.

[Carol_A._Foley-4] Carol A. Foley (١٩٩٦). The Australian Flag: Colonial Relic or Contemporary Icon. William Gaunt & Sons. ژپنک ٩٧٨١٨٦٢٨٧١٨٨٥. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. The Christian cross, for instance, is one of the oldest and most widely used symbols in the world, and many European countries, such as the United Kingdom, Norway, Sweden, Finland, Denmark, Iceland, Greece and Switzerland, adopted and currently retain the Christian cross on their national flags.

[:0-5] 1 2 «History of the Icelandic Flag». www.government.is (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). Prime Minister's Office. لە ٢ی ئازاری ٢٠١٩ ھێنراوە.

[Andrew_Evans-6] Andrew Evans (٢٠٠٨). Iceland. Bradt. ژپنک ٩٧٨١٨٤١٦٢٢١٥٦. لە ٣١ی کانوونی یەکەمی ٢٠٠٧ ھێنراوە. Legend states that a red cloth with the white cross simply fell from the sky in the middle of the 13th-century Battle of Valdemar, after which the Danes were victorious. As a badge of divine right, Denmark flew its cross in the other Nordic countries that it ruled, and as each nation gained independence, it incorporated the Christian symbol.

[7] Karlsson، Gunnar (٢٠٠٠). The History of Iceland. London: C. Hurst & Co. لاپەڕە ٢٨٣. ژپنک ٠-٨١٦٦-٣٥٨٨-٩.

[8] «AUGLÝSING um liti íslenska fánans» (PDF). PMO.

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]

[٨]