ئاژاوەکانی ئاناتۆلیا (١٨٣٢–١٨٣٥)
| ئاژاوەگێڕییەکانی ئاناتۆلیا | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بەشێک لە شۆڕشی ڕەواندز، شەڕی سۆران و عوسمانی (١٨٣٣-١٨٣٥) | |||||||
 | |||||||
| |||||||
| شەڕکەرەکان | |||||||
 ئیمپراتۆریەتیی عوسمانی | |||||||
| فەرماندە و سەرکردەکان | |||||||
|
| ||||||
| ھێز | |||||||
| نەزانراو | ھێزە ناوخۆیییەکانی پارێزگاکانی ئاناتۆلیا | ||||||
| زەرەر و زیانە گیانییەکان | |||||||
| نەزانراو | قووڕس | ||||||
ئاژاوەگێڕییەکانی ئاناتۆڵیا (١٨٣٢–١٨٣٥) ئاماژەیە بۆ زنجیرەیەک ھەڵکوتانەسەر و لەشکرکێشیی چەکداری کە لە ڕۆژھەڵاتی ئاناتۆڵیا لەلایەن ھێزە دڵسۆزەکانی میر محەممەدی ئەمیری کورد و میری میرنشینی سۆران ئەنجامدراون. ئاژاوەگێڕییەکان دوای ماوەیەکی کەم لە فراوانبوونی میرنشینی سۆران لە سەرەتای ساڵانی ١٨٣٠دا ڕوویاندا و کاریگەرییان لەسەر چەندین قەزای ژێر کۆنترۆڵی عوسمانییەکان ھەبووە.[١][٢][٣][٤]
پێشینە
[دەستکاری]دوابەدوای چەسپاندنی دەسەڵات لە ڕەواندز، میر محەممەد ھەڵمەتەکانی لە دەرەوەی ناوچە شاخاوییەکانی میحوەری دەستپێکرد. ھەندێک لە گرووپە خێڵەکییەکانی ئاناتۆڵیا کە دژی دەسەڵاتی ناوخۆییی عوسمانی بوون، پشتگیرییان لەم یاخیبوونە کرد.[٥][٦][٧]
ڕەوتی ڕووداوەکان
[دەستکاری]یەکەکانی سۆران ڕێگاوبان و بنکەی گوومرگی و ناوەندە بچووکەکانی عوسمانییان کردە ئامانج. ھێز و سەربازە ناوخۆیییەکانی عوسمانی شکستیان ھێنا لە ڕووبەڕووبوونەوەی ھێزەکانی سۆران و ھێزە کوردییەکان، و بەرپرسانی پارێزگاکان داوای بەھێزکردن و ناردنی ھێزی زیاتریان لە حکوومەتی ناوەندی کرد.
ھێزەکانی عوسمانی چەندین جار ھەوڵی دژە ئۆپەراسیۆنیان دا بەڵام پێش ساڵی ١٨٣٥ و داواکاریی یارمەتی لە زلھێزانی ڕۆژئاوا، نەیانتوانی ھیچ بکەن و شکستیان ھێنا.[٨][٩][١٠][١١]
دەرئەنجام
[دەستکاری]ئاژاوەگێڕی و پشووەکان لەگەڵ گەیشتنی سۆران بە لووتکەی ھێز و دەسەڵات، کۆتایییان ھات و حکوومەتی سۆران ئارامیی گەڕاندەوە بۆ ناوچەکان. بەڵام ھەوڵەکانی ناوەندگەراییی عوسمانی، دواتر ئەم دەستکەوتانەیان پێچەوانە کردەوە.[١٢][١٣][١٤][١٥]
ئەمانەش ببینە
[دەستکاری]سەرچاوەکان
[دەستکاری]- ↑ Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), HAT 1588/39.
- ↑ Ateş، Sabri (٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣). Ottoman-Iranian Borderlands: Making a Boundary, 1843-1914 (بە ئینگلیزی). Cambridge University Press. ژپنک ٩٧٨-١-١٠٧-٠٣٣٦٥-٨.
- ↑ Gencer، Fatih (٢٩ی ئابی ٢٠٢٤). «TANZİMAT FERMANI ÖNCESİ DOĞU VİLAYETLERİNE YÖNELİK OSMANLI MERKEZİLEŞME POLİTİKASI». Journal of History School (بە تورکی). ١١ (XXXVI): ١٣٠–١٤٨. doi:١٠.١٤٢٢٥/Joh١٤٠٧. ISSN ١٣٠٨-٥٢٩٨.
- ↑ Hakan، Sinan (٢٠٠٧). Osmanlı arşiv belgelerinde Kürtler ve Kürt direnişleri, 1817-1867 (بە تورکی). Doz Yayıncılık. ژپنک ٩٧٨-٩٧٥-٦٨٧٦-٩١-٦.
- ↑ Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), HAT 1588/39.
- ↑ Hakan، Sinan (٢٠٠٧). Osmanlı arşiv belgelerinde Kürtler ve Kürt direnişleri, 1817-1867 (بە تورکی). Doz Yayıncılık. ژپنک ٩٧٨-٩٧٥-٦٨٧٦-٩١-٦.
- ↑ Gencer، Fatih (٢٩ی ئابی ٢٠٢٤). «TANZİMAT FERMANI ÖNCESİ DOĞU VİLAYETLERİNE YÖNELİK OSMANLI MERKEZİLEŞME POLİTİKASI». Journal of History School (بە تورکی). ١١ (XXXVI): ١٣٠–١٤٨. doi:١٠.١٤٢٢٥/Joh١٤٠٧. ISSN ١٣٠٨-٥٢٩٨.
- ↑ Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), HAT 1588/39.
- ↑ Ateş، Sabri (٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣). Ottoman-Iranian Borderlands: Making a Boundary, 1843-1914 (بە ئینگلیزی). Cambridge University Press. ژپنک ٩٧٨-١-١٠٧-٠٣٣٦٥-٨.
- ↑ Gencer، Fatih (٢٩ی ئابی ٢٠٢٤). «TANZİMAT FERMANI ÖNCESİ DOĞU VİLAYETLERİNE YÖNELİK OSMANLI MERKEZİLEŞME POLİTİKASI». Journal of History School (بە تورکی). ١١ (XXXVI): ١٣٠–١٤٨. doi:١٠.١٤٢٢٥/Joh١٤٠٧. ISSN ١٣٠٨-٥٢٩٨.
- ↑ Hakan، Sinan (٢٠٠٧). Osmanlı arşiv belgelerinde Kürtler ve Kürt direnişleri, 1817-1867 (بە تورکی). Doz Yayıncılık. ژپنک ٩٧٨-٩٧٥-٦٨٧٦-٩١-٦.
- ↑ Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), HAT 1588/39.
- ↑ Ateş، Sabri (٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٣). Ottoman-Iranian Borderlands: Making a Boundary, 1843-1914 (بە ئینگلیزی). Cambridge University Press. ژپنک ٩٧٨-١-١٠٧-٠٣٣٦٥-٨.
- ↑ Gencer، Fatih (٢٩ی ئابی ٢٠٢٤). «TANZİMAT FERMANI ÖNCESİ DOĞU VİLAYETLERİNE YÖNELİK OSMANLI MERKEZİLEŞME POLİTİKASI». Journal of History School (بە تورکی). ١١ (XXXVI): ١٣٠–١٤٨. doi:١٠.١٤٢٢٥/Joh١٤٠٧. ISSN ١٣٠٨-٥٢٩٨.
- ↑ Hakan، Sinan (٢٠٠٧). Osmanlı arşiv belgelerinde Kürtler ve Kürt direnişleri, 1817-1867 (بە تورکی). Doz Yayıncılık. ژپنک ٩٧٨-٩٧٥-٦٨٧٦-٩١-٦.
