ئامێرە میوزیکییە کوردییەکان

ئامێرە میوزیکییە کوردییەکان ئامێرە نەریتییەکانن کە لە مۆسیقای گەلی کورددا بەکاردەھێنرێن، لە کوردستان کە بەشێک لە تورکیا و عێراق و ئێران و سووریا و ئەرمینیای سەردەمی مۆدێرن دەگرێتەوە. ئەم ئامێرانە بەشێکی دانەبڕاون لە دەربڕینی کولتووری کوردیدا و بە شێوەیەکی باو لە مۆسیقای فۆلکلۆر و نمایشی ڕێوڕەسمەکاندا بەکاردەهێنرێن. ^[١] نەریتی مۆسیقاکە چەندین ئامێری ھەوایی و تار و کێشدار لەخۆدەگرێت کە زۆربەیان تایبەتن بە ناوچەکە یان لە کولتوورە دراوسێکانەوە وەرگیراون. زۆرجار ئامێرە کوردییەکان یاوەری سەما،^[٢] شیعر، و چیرۆکگێڕانن، کە ڕەنگدانەوەی میراتی زارەکی و مۆسیقی گەلی کوردە. ^[٣] ^[٤]

لە دیارترین ئامێرە موزیکییەکانی کوردی تەمبوور و کەمەنچە و دەف ^[٥] کە بە شێوەیەکی باو لەکاتی ئاهەنگەکانی کولتووری وەک نەورۆز و ئاهەنگی هاوسەرگیری و کۆڕ و کۆبوونەوە نەریتییەکانی دیکەدا دەژەنرێن. ^[٦] ^[٧]

جوگرافیای کوردستان کاریگەری لەسەر جۆراوجۆری ئامێر و شێوازی مۆسیقا هەیە، لەگەڵ ناوچە و پێکهاتە جیاوازەکان کە نەریتی جیاواز دەپارێزن کە ڕەنگدانەوەی ژینگە ناوخۆییەکانیانن. بۆ نموونە زۆرجار مۆسیقای ناوچە شاخاوییەکان ڕیتم و توخمەکانی چیرۆکگێڕانی تایبەت لەخۆدەگرێت، لەکاتێکدا ئاوازی دەشتەکان زیاتر نەرمترن. ^[٨]

سەرچاوەکان

↑ Shiloah، Amnon (2001). «Kurdish music». لە Sadie، Stanley؛ Tyrrell، John (eds.). The New Grove Dictionary of Music and Musicians. بەرگی xiv (چاپی 2nd). London: Macmillan. لاپەڕە 40.
↑ Garland Encyclopedia 2013.
↑ «An Introduction to Kurdish Folk Music». FolkWorks (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
↑ «Kurdish music and instruments». Kurdishglobe (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤. لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
↑ LoBaido، Anthony C.؛ Ng، Yumi؛ Rozario، Paul (١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣). The Kurds of Asia (بە ئینگلیزی). Lerner Publications. ژپنک ٩٧٨-٠-٨٢٢٥-٠٦٦٤-٥.
↑ «An Introduction to Kurdish Folk Music». FolkWorks (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
↑ «Kurdish music and instruments». Kurdishglobe (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤. لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.
↑ Nezan، Kendal. «Musical Genres». Kurdish Institute of Paris (بە ئینگلیزی). لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

[1] Shiloah، Amnon (2001). «Kurdish music». لە Sadie، Stanley؛ Tyrrell، John (eds.). The New Grove Dictionary of Music and Musicians. بەرگی xiv (چاپی 2nd). London: Macmillan. لاپەڕە 40.

[FOOTNOTEGarland_Encyclopedia2013-2] Garland Encyclopedia 2013.

[3] «An Introduction to Kurdish Folk Music». FolkWorks (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

[4] «Kurdish music and instruments». Kurdishglobe (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤. لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

[5] LoBaido، Anthony C.؛ Ng، Yumi؛ Rozario، Paul (١ی کانوونی دووەمی ٢٠٠٣). The Kurds of Asia (بە ئینگلیزی). Lerner Publications. ژپنک ٩٧٨-٠-٨٢٢٥-٠٦٦٤-٥.

[6] «An Introduction to Kurdish Folk Music». FolkWorks (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

[7] «Kurdish music and instruments». Kurdishglobe (بە ئینگلیزیی ئەمەریکایی). ٢٦ی ئابی ٢٠٢٤. لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

[8] Nezan، Kendal. «Musical Genres». Kurdish Institute of Paris (بە ئینگلیزی). لە ٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٥ ھێنراوە.

[١]

[٢]

[٣]

[٤]

[٥]

[٦]

[٧]

[٨]