ئابی، دێڤن

ئابی Abbey
گوندۆچکە
پەڕینەوەی ئاوی لە گوندۆچکەی ئابی، نزیک شوێنەواری دێری دەنکسوێڵ
شوێنی ئابی لەناو دێڤن شوێنی ئابی لەناو دێڤن
پۆتانەکان: 50.8710°N 3.2201°W
وڵات	شانشینی یەکگرتوو
بەشی پێکھێنەر	ئینگلتەرا
شارستانی ڕێوڕەسمی	دێڤن
ناوچە	ڕۆژھەڵاتی دێڤن
شارەدێی شارستانی	دەنکسوێڵ

ئابی (بە ئینگلیزی: Abbey) گوندۆچکەیەکی (hamlet) بچووکە لە شارەدێی دەنکسوێڵ (Dunkeswell)، لە ناوچەی ڕۆژھەڵاتی دێڤن لە شارستانی دێڤن، ئینگلتەرا. گوندۆچکەکە ناوی خۆی لە شوێنەواری مێژوویی دێری دەنکسوێڵ (Dunkeswell Abbey) وەرگرتووە، کە پاشماوەکانی لەناوچەکەدا ماونەتەوە و خاڵی سەرەکیی ناسنامەی شوێنەکەن.

ئابی دەکەوێتە ناوچەیەکی لادێیی جوان لە نزیک لقێکی ڕووباری ئۆتەر (River Otter) و بە میراتە مێژووییە دەوڵەمەندەکەی ناسراوە کە بۆ سەدەکانی ناوەڕاست دەگەڕێتەوە.

مێژوو

مێژووی ئەم گوندۆچکەیە بە شێوەیەکی جیانەکراوە بەستراوەتەوە بە دێری دەنکسوێڵەوە، کە خانەقایەکی سیسێرکی (Cistercian monastery) بوو.

دامەزراندن و گەشەسەندنی دێرەکە

دێری دەنکسوێڵ لە ساڵی ١٢٠١ لەلایەن ویلیام بریوەر (William Briwer) دامەزرا، کە یەکێک بوو لە بارۆنە بەھێزەکانی ژێر دەسەڵاتی پاشا ڕیچاردی یەکەم و پاشا جۆن. بریوەر زەوییەکانی بەخشییە ١٢ ڕاھیبی سیسێرکی کە لە دێری فۆرد (Forde Abbey) لە دۆرسێتەوە ھاتبوون، بۆ ئەوەی خانەقایەکی نوێ لەم دۆڵە ئارامەدا دروست بکەن. دێرەکە بەپێی نەخشەی ستانداردی سیسێرکییەکان دروست کرا، کە کڵێسایەکی گەورەی خاچیی، چەندین باڵەخانەی نیشتەجێبوون و کارگێڕی و باخچەی لەخۆگرتبوو. بۆ ماوەی زیاتر لە ٣٠٠ ساڵ، دێرەکە ناوەندێکی گرنگی ئایینی و کشتوکاڵی بوو لە ناوچەکەدا.

ھەڵوەشاندنەوە و لەناوچوون

لە ساڵی ١٥٣٩، لە چوارچێوەی بڕیاری ھێنریی ھەشتەم بۆ ھەڵوەشاندنەوەی دێر و خانەقاکان لە سەرانسەری ئینگلتەرا، دێری دەنکسوێڵ داخرا و موڵکەکانی لەلایەن تاجەوە دەستی بەسەردا گیرا. دوای ماوەیەکی کەم، فرۆشرا بە لۆرد جۆن ڕەسڵ. لە سەدەکانی دواتردا، باڵەخانەکانی دێرەکە وردە وردە ڕووخێنران و بەردەکانی وەک کەرەستەی بیناسازی بۆ دروستکردنی خانووی نوێ لە ناوچەکەدا بەکارھێنرانەوە. ئەمەش بووە ھۆی ئەوەی کە تەنھا پاشماوە و بناغەی ھەندێک لە دیوارەکانی بمێننەوە.

سەردەمی نوێ

لە سەرەتای سەدەی نۆزدەھەمدا، کڵێسایەکی بچووکی پەرستگا لەسەر بەشێک لە شوێنەواری کڵێسا کۆنەکە دروست کرا. ئەمڕۆ، پاشماوەکانی دێری دەنکسوێڵ وەک شوێنەوارێکی مێژوویی پارێزراون (Scheduled Monument) و شوێنێکی گرنگی مێژوویین کە گەشتیاران و مێژوونووسان سەردانی دەکەن.

شوێنە دیارەکان

• پاشماوەکانی دێری دەنکسوێڵ: گرنگترین شوێنی گوندۆچکەکەیە. پاشماوەکان بریتین لە بەشێک لە دیواری دەروازەی خانەقاکە (gatehouse)، بناغەی کڵێساکە و ھەندێک لە دیوارە دەرەکییەکان.

• پردی ئابی (Abbey Bridge): پردێکی بەردینی کۆنە کە لە نزیک شوێنەواری دێرەکە ھەڵکەوتووە. ئەم پردە لە پلەی دووەمی بینا پارێزراوەکانی بەریتانیادا (Grade II listed) پۆلێن کراوە.