ئابووری جەزائیر

ئابووریی جەزائیر
لقی	ئابووریی ئەفریقا
وڵات	جەزائیر
جێ	جەزائیر
لە ویکیدراوە دەستکاریی زانیارییەکان بکە

ئابووریی جەزائیر ئابوورییەکی بازاڕی تێکەڵە. لەوەتەی سەربەخۆیی لە ساڵی ١٩٦٢ەوە، جەزائیر پڕۆژە ئابوورییە سەرەکییەکانی دەستپێکردووە بۆ بنیاتنانی بنکەیەکی پیشەسازیی چڕ. لەگەڵ ئەوەشدا، سەرەڕای ئەم دەستکەوتە سەرەکییانە (پەروەردەی گشتگیر و پڕۆژەکانی ژێرخان)، ئابووریی جەزائیر بە چەندین قۆناغی ناجێگیریدا تێپەڕیوە.

لە ساڵانی ١٩٨٠دا، ئابووریی جەزائیر ڕووبەڕووی سەختیی گەورە بووەوە. زۆربوونی نەوت لە ساڵانی ١٩٨٠دا لێدانێکی توندی لە ئابوورییەکی بە کردەوە کرێخۆر دا، لە ماوەی پلانی دژە-کەمی و جێگیرکردندا. لە سەرەتای ساڵانی ١٩٩٠دا، جەزائیر دەستی بە زنجیرەیەک چاکسازیی پێکھاتەیی کرد، کە گۆڕانکاری بۆ ئابووریی بازاڕی کردە واقیع.

ئابووریی جەزائیر بە شێوەیەکی بەرز بە پشتبەستن بە داھاتەکانی ھایدرۆکاربۆن دەمێنێتەوە، کە نوێنەرایەتیی ٦٠٪ی داھاتی حکوومەت و ٩٠٪ی داھاتی ھەناردەکردن دەکات، بەڵام وڵاتەکە بە چڕی کار دەکات بۆ ھەمەجۆرکردن و دامەزراندنی پیشەسازییەکی کێبڕکێکاری نێونەتەوەیی.

ڕاپۆرتی ٢٠١٧ لەسەر جەزائیر لەلایەن کۆمپانیای ھەواڵگریی بازرگانی و ڕاوێژکاری ئۆکسفۆرد بزنێس گرووپ (ئۆ جی بی)، تیشک دەخاتە سەر ئەو ھەوڵانەی کە وڵاتەکە تەرخانی کردووە بۆ بەھێزکردن و ھەمەجۆرکردنی ئابوورییەکەی لە بەرامبەر دابەزینی نرخی نەوتدا. ڕاپۆرتەکە تیشک دەخاتە سەر بەشدارییە گەشەسەندووەکەی کەرتی تایبەت لە جی دی پی، بەتایبەتی ڕۆڵی کۆمپانیا بچووک و ناوەندەکان (ئێس ئێم ئییەکان) کە لەلایەن ڕێوشوێنە نوێیەکانەوە پشتگیری دەکرێن؛ ھەروەھا کەرتی خزمەتگوزارییە دارایییەکان، کە پێشکەوتنی ئەرێنی وەک ناساندنی پارەدانە ئۆنلاینەکانی بەخۆوە بینیوە.

سەرەڕای ھەوڵە دراوەکان، وڵاتەکە ھێشتا ڕووبەڕووی ژمارەیەک کێشەی کورتخایەن دەبێتەوە، لەوانە پێویستی بە ھەمەجۆرکردنی ئابووری، بەھێزکردنی چاکسازییە سیاسی، ئابووری و دارایییەکان، باشترکردنی کەش و ھەوای بازرگانی و کەمکردنەوەی نایەکسانیی کۆمەڵایەتی لە نێوان ناوچەکاندا، بە مەبەستی گەیشتن بە گەشەیەکی ئابووریی باشتر. جەزائیر خاوەنی سێ لایەنی بەھێزی وزە، کانزا و کشتوکاڵە بۆ ئەوەی لە مەودای درێژدا بەشدار بێت لە کۆنترۆڵکردنی قەیرانەکانی دابینکردن لە وزە، خاکە دەگمەنەکان (کانزاکانی بەسوود بۆ تەکنەلۆژیا) و خۆراکدا.

ڕاپۆرتی بانکی جیھانی لەسەر ئابووریی جەزائیر کە لە ساڵی ٢٠٢٣دا بڵاوکراوەتەوە، داوای خێراکردنی چاکسازییە دامەزراوەیی و ماکرۆ-ئابوورییەکان دەکات، و وێنەیەکی ئەرێنی بۆ ئابووریی وڵاتەکە دەکێشێت. بانکی جیھانی ئاماژە بەوە دەکات کە دەرچوونی «یاسای وەبەرھێنان»ی نوێ لە ساڵی ٢٠٢٢ و بڵاوکردنەوەی ڕێسا جێبەجێکارییەکانی، ھەڵوەشاندنەوەی یاسای ٥١/٤٩ بۆ کەرتە نا-ستراتیژییەکان لە ساڵی ٢٠٢٠، و بڵاوکردنەوەی «یاسای ھایدرۆکاربۆنەکان»ی نوێ لە ساڵی ٢٠١٩دا ھەنگاوی ئەرێنین، بەڵام دەبێت ڕووبەڕووی سیستەمەکە ببنەوە، لەوانە بیرۆکراسییە پەکخەرەکە، بە ڕوونییەکی زیاتر لە سیاسەتی کۆمەڵایەتی-ئابووریدا.

بەردەوامبوون لە جێبەجێکردنی بەرنامەکانی چاکسازیی پێکھاتەیی حکوومەت، دروستکردنی کرانەوەیەکی زیاتر بۆ کەرتی تایبەت، باشترکردنی کێبڕکێی ئابووری، و بەھێزکردنی وەبەرھێنان لە سەرمایەی مرۆییدا ھەموویان پێویستن بۆ گەشەکردن و خۆڕاگریی ئابووریی جەزائیر.