یۆنان

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

پۆتانەکان: ٣٩°N ٢٢°E / ٣٩°N ٢٢°E / 39; 22

Hellenic Republic
Ελληνική Δημοκρατία
Elliniki Dimokratia
دروشم: Eleftheria i Thanatos, (Greek: "Ελευθερία ή Θάνατος", "Freedom or Death") (traditional)
سروودی نیشتمانی: "Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν"
Ýmnos is tin Eleftherían
"Hymn to Liberty"1

ھەڵکەوتەی  یۆنان  (dark green)– لە ئەورووپا  (green و dark grey)– لە the یەکێتیی ئەورووپا  (green)  —  [ڕێنوێن]
ھەڵکەوتەی  یۆنان  (dark green)

– لە ئەورووپا  (green و dark grey)
– لە the یەکێتیی ئەورووپا  (green)  —  [ڕێنوێن]

پایتەخت ئەسینا
٣٧°٥٨′N ٢٣°٤٣′E / ٣٧.٩٦٧°N ٢٣.٧١٧°E / 37.967; 23.717
گەورەترین شار Athens
زمانە فەرمییەکان Greek
گرووپە ڕەگەزییەکان  94% Greek,
4% Albanian,
2% others[١][٢][٣][٤][٥]
ناوی هاووڵاتی Greek (Officially: Hellenic)
دەوڵەت Unitary parliamentary republic
 -  President کارۆلۆس پاپوولیاس
 -  Prime Minister Antonis Samaras
یاسادانەر Parliament
Independence from the دەوڵەتی عوسمانی
 -  Declared 1 January 1822, at the First National Assembly 
 -  Recognized 3 February 1830, in the London Protocol 
 -  Current constitution 11 June 1975,
Third Hellenic Republic 
ڕووبەر
 -  سەرجەم ١٣١٬٩٩٠ کیلۆمەتری چوارگۆشە (96th)
٥٠٬٩٤٤ مایلی چوارگۆشە 
 -  ئاو (%) 0.8669
ژمارەی دانیشتوان
 -  بەراوردی 2010 11,305,118[٦] (74th)
 -  سەرژمێریی 2011 (preliminary data) 10,787,690[٧] 
 -  چڕی 85.3 کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە (88th)
٢٢١٫٠کەس لە مایلی چوارگۆشە
GDP (PPP) بەراوردی 2011
 -  سەرجەم $294.339 billion[٨] 
 -  سەرانە $26,293[٨] 
GDP (nominal) بەراوردی 2011
 -  سەرجەم $303.065 billion[٨] 
 -  سەرانە $27,073[٨] 
Gini (2005) 33[٩] 
HDI (2011) increase 0.861 (very high) (٢٩th)
دراو یۆرۆ ()2 (EUR)
ناوچەی کاتی EET (UTC+2)
 -  ھاوین (DST) EEST (UTC+3)
شێوازەکانی ڕێکەوتنووسین dd/mm/yyyy
لایەنی لێخوڕین right
پاوانی ئینتەرنێت .gr3
کۆدی تەلەفۆن 30
1 Also the national anthem of قوبرس.
2 Before 2002, the Greek drachma.
3 The .eu domain is also used, as in other یەکێتیی ئەورووپا member states.

یۆنان (بە یۆنانی: Ελλάδα یان Ελλάς) وڵاتێکە لە باشووری ڕۆژھەڵاتی ئەورۆپا. پایتەختیشی شاری ئەسینایە ، هاونیشتیمانانی یۆنان بەڕێژەی ٩٩% بە زمانی یۆنانی دەدوێن لەگەڵ ئەوەشدا یۆنانیەکان لەزمانەکانی ئینگلیزی و فەڕەنسی و ئاڵمانی دەگەن و ئەم سێزمانەش لە خوێندنگاکان دەخوێنن ، یۆنان لەساڵی ١٩٨١ بوو بە ئەندامی یەکێتیی ئەورووپا وە یۆنان لە ئێستادا لەڕووی ڕامیاری و ئابوورییەوە هاوشێوەی ئەمریکا و فەڕەنسا ووڵاتێکی سەرمایەداریە . دراوی ووڵاتی یۆنان یۆرۆ یە

جوگرافیا[دەستکاری]

ڕووبەر[دەستکاری]

ڕووبەری یۆنان خۆی لە ١٣٠ کیلۆمەتر دووجا دەبینێتەوە کە هاوتایە لەگەڵ ڕووبەری ئەردەن و فەلەستین

دانیشتوان[دەستکاری]

دانیشتوانی یۆنان بەپێی سەرژمێری ٢٠١٠ گەیشتۆتە نزیکی ١١٠ ملیۆن کەس لەگەڵ ئەوەشدا پەنابەران و ئاوارەکانی ڕۆژانە لە زۆربوونە ، پەنابەرانی ئەرمەنی سەد هەزار کەس دەبن و پەنابەرانی هەنگاری سی هەزار کەس دەبن کە زۆریان لە ڕۆژهەڵاتی یۆنان نیشتەجێن بەڵام پەنابەری تورکی زۆرترین ڕێژەن کەخۆی لە سەد و پەنجا هەزار پەنابەر دەدات

سیاسەت[دەستکاری]

پەرلەمان[دەستکاری]

یاساکانی یۆنان لە پەرلەمان دەردەچن و ١٥١ ئەندام پەرلەمان هەن لەپەرلەمانی یۆنان

پارتە سیاسیەکانی یۆنان[دەستکاری]

  • حیزبی چەپ و بزوتنەوەی ژینگە
  • ڕێکخراوی کۆمۆنیستی یۆنانی
  • حیزبی کۆمۆنیستی یۆنانی
  • پارتی کرێکاران
  • پارتی ژینگە
  • پارتی نەتەوەپەرستی یۆنانی و کۆمەڵایەتی
  • پارتی کۆمۆنیستی ماڕکسی - لینینی یۆنانی (سەر بەپارتی کۆمۆنیستی چینی کە ئێستا لەچین حوکم دەکات)
  • بزوتنەوەی دیموکراتی و یۆنانی
  • پارتی دیموکراسی نوێ
  • جەبهەی چەپی ڕادیکاڵ


  1. These statistics refer to nationality (υπηκοότητα) and not ethnicity (εθνικότητα), as Greece does not collect statistics on ethnicity and self-determination.
  2. "Demographics of Greece". European Union National Languages. Retrieved 19 December 2010. 
  3. "Greece". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Retrieved 16 April 2011. 
  4. "Πίνακας 7: Αλλοδαποί κατά υπηκοότητα, φύλο και επίπεδο εκπαίδευσης – Σύνολο Ελλάδας και Νομοί [Table 7: Foreigners by citizenship, gender and educational level -Whole of Greece and Prefectures]" (in Greek). Greek National Statistics Agency. Retrieved 16 April 2011. 
  5. "Demography Report 2010". Eurostat Yearbook 2010. Eurostat. Retrieved 16 April 2011. 
  6. "Total Population". Eurostat. 1 January 2010. Retrieved 8 January 2010. 
  7. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named 2011census
  8. ٨٫٠ ٨٫١ ٨٫٢ ٨٫٣ "Greece". International Monetary Fund. Retrieved 18 April 2012. 
  9. "Distribution of Family Income – Gini Index". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Retrieved 9 July 2010.