یاریە ئۆڵۆمپییەکان

ئامڕاز و هێمای یاریە ئۆڵۆمپییەکان

یارییە ئۆڵۆمپییەکان یان ئۆڵۆمپیاد (بە ئینگلیزی: Olympic Games) ڕووداوێکی وەرزشی جیھانییە، یاریزانانی جۆرەھا وەرزش بەشداری تیادا ئەکەن ، ھەموو چوار ساڵ جارێک سازئەدرێ . کاتی خۆی لە یۆنان ساز ئەکرا ، بەڵام دواتر خانەدانێکی فەڕەنسی کە ناوی (پیێر فریدی بارون دی کۆبەرتان) ، لە کۆتاییەکانی سەدەی نۆزدەھەمی زایینی زیندووی کردەوە. بۆیە لە ساڵی (١٨٩٦ز) تا ئێستا ھەموو چوار ساڵ جارێک سازکراوە ، تەنھا لە ماوەی ھەردوو جەنگی جیھانی یەکەم و دووەمدا نەبێ . لەساڵی (١٩٢٤ز)شدا یاری ئۆڵۆمپی زستانەش دامەزرا. بەڵام لەوەتەی ساڵی ١٩٩٤ز ئەم یارییانە ناوە ناوە لەساڵی جیا جیا سازئەکرێن بەھۆی ڕێکەوتنی یارییە ئۆڵۆمپییە ھاوینییەکان.

ئۆڵۆمپییە کۆنەکان

یارییە ئۆلۆمپییەکان بە ناسراوترین خولی وەرزشی دائەنرێن لە مێژووی کۆندا. بۆیەیش بەم ناوەوە ناونراوە چونکە ناوی شارێکی یۆنانیە ، کە پێشتر پەرستگا بوو. لەساڵی ٧٧٦پ.ز سەری ھەڵداوە ، ھەرچوار ساڵ جارێک لەسەر شەرەفی (زۆس) ی خواوەندی گەورەی یۆنانیەکان و خێزانەکەی (ھیرا) سازئەکرا ، و حەوت ڕۆژی ئەخایاند. یارییە ئۆڵۆمپییەکان تەنھا وەرزشێک نیە ، بەڵکو مانا و سیمایێکی ئایینی و نیشتیمانی ھەیە. مەزەندە ئەکرێ کە ھەرقەل شەش وەرزشی داھێنابێ . لەسەدەی پێنجەمی پێش زایین ، ژمارەی یاری و پێشبرکێکان گەیشتە ١٣ یاری ، ١٠ یاری بۆ پیاوان ، ئەوانی تریش بۆ منداڵان ، دە یاریەکەش ئەمانە بوون : چوار پێشبڕکێی جۆراوجۆر لە ڕووی دوژمن ، زۆرانبازی ئازاد ، بۆکسێن ، زۆرانبازی یۆنانی ، پێشبڕکێی ئەسپ سواری ، پێشبڕکێی گالیسکە ، پێنج گۆشەکی. یاریەکانی منداڵانیش بریتی بوون لەمانە : دوژمن ، زۆرانبازی ، بۆکسێن ، تۆپی پێ ، تۆپی دەست ، تۆپی بالە ، کە ھەموویان یاری ئۆلۆمپی بوون.

ئاڵای ئۆڵەمپیاد

هەڵبژاردە براوەکان

لە ئۆڵەپیادا سێ مەدالیا دەدرێت براوەکان ئەوانیش زێڕ و زیو وە بڕۆنز لەخوارە باشترین لەو ووڵاتانەی کە ئەنجامی بەرچاویان بەدەست هێناوە لە ئۆڵەمپیاد ئەم ڕیزبەندە بەر لە ئۆڵەمپیادی لەندەنی ساڵی ٢٠١٢ دانراوە

ناوی ووڵات	زێڕ	زیو	بڕۆنز	کۆی گشتی
ئەمریکا	٩٣٠	٧٣٠	٦٣٨	٢٢٩٨
یەکێتی سۆڤیەتی کۆن	٣٩٥	٣١٩	٢٩٦	١٠١٠
ئیتاڵیا	١٩٠	١٥٨	١٧٤	٥٢٢
ئەڵمانیا	١٦٣	١٦٣	٢٠٣	٥٢٩
فەڕەنسا	١٩١	٢١٢	٢٣٣	٦٣٦
بەڕیتانیا	٢٠٧	٢٥٥	٢٥٣	٧١٥
ئەڵمانیای ڕۆژهەڵات	١٥٣	١٢٩	١٢٧	٤٠٩
سوید	١٤٢	١٦٠	١٧٣	٤٧٥
چین	١٦٣	١١٧	١٠٦	٣٨٦
هەنگاریا	١٥٩	١٤١	١٥٩	٤٥٩

سەرچاوە

• ماڵپەڕی ڕەنگکار
• http://en.wikipedia.org
• وێکپیدیای عەرەبی