ڕۆناڵدۆ

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
رِۆناڵدۆ لویس نازاریۆ دى لیما
لەدایکبوون 22 ى سێپتێمبه‌رى ساڵى 1976ز
بینیتۆ رِیبیریۆ ، رِیۆ دى جانیرۆ، به‌ڕازیل
نیشتەجێ بەڕازیل
نەتەوە بەڕازیلی
پیشە یاریزان
باڵا 1،80 سم
ئایین مەسیحی کاثۆلیک
ھاوسەر میلینى دۆمینیگس
یار سوزانا فیرنه‌ر

ڕۆناڵدۆ یاریزانی تۆپی پێی بەرازیلییە، لەمارسی ساڵی 2004ز (بیلیآ) وەک یەکێک لە باشترین 125 یاریزانی زیندووی جیھانی ھەڵیبژارد ، تائێستا سێ جار خەڵاتی باشترین یلریزانی لە جیھاندا وەرگرتووە لەساڵانی (1996ز ، 1997ز ، 2002ز) . دوو جاریش بەھۆیەوە ھەڵبژاردەی تۆپی پێی بەرازیلی جامی جیھانی بەدەست ھێناوە لە ساڵانی 1994ز ، 2002ز دا.

ژیانی خێزانی[دەستکاری]

ۆنالدۆ لەنەخۆشخانەی (سان فرِانسوا کسافیێ) لە ناوچەی (ئیتاگوای) لە ھەرێمی رِیۆ دی جانیرِۆ، لەدووری 30 کیلۆمەتر لە شاری (ریۆ) لەدایک بووە، بەناوی ئەو دکتۆرەوە ناونراوە کە یارمەتی لەدایک بوونی داوە وناوی (رِۆناڵدۆ ڤالانتی) بووە. منداڵی سێیەمینی باوک و دایکی (نیلۆ) و (سۆنیا) بووە ، لەدوای خوشکی (یۆن) وبراکەی (نیلیۆ جۆنیوەر) ھاتۆتە دونیا. نیلۆ کە باوکی رِۆنالدۆیە کورِە گەورەی خێزانێک بووە کە لە حەوت برا پێک ھاتبوون ، بەھۆی کەم دەرامەتیەوە لەسەر دەستی شتومەکی فرۆشتووە ونەیتوانیووە بچێ بۆ قوتابخانە ، دواتر چۆتە کۆمپانیایێکی تەلەفۆن لە رِیۆ ، لەوێش (سۆنیا دۆس سانتۆس براتا) ی دایکی رِۆناڵدۆی ناسیووە و لە ساڵی 1971ز دا ھێناویەتی ، وە لە گەرِەکی بینیتۆ ریبیریۆ نیشتەجێ بوون ، رِۆنالدۆ لەم گەرِەکەدا ھاورِیکی زۆری ھەیە ، لە دوای جامی جیھانی ساڵی 2002ز دا، فەرشێکیان بۆ چنی بوو وێنەی ژمارە نۆی لەسەر بوو ، ھەروەھا ناوی شەقامی گەرِەکەکەشیان لەو ساوە بۆناوی ئەوەوە گۆرِیوە. پێشتر رِۆناڵدو تا تەمەنی شانزە ساڵی ھەر بە (دادادو) بەم ناوەی کەپێشتر برا بچووکەکەی بانگی ئەکرد بانگ ئەکرا ، ھەروەھا ھاورِێکانی ناویان نابوو (مۆنیکا) کەناوی پاڵەوانێکی فیلمی کارتۆنی منداڵانە و ددانەکانی بەدەرەوەن ھەروەک رِۆناڵدۆ ددانی لەدەرەوە ، ئەمیش ئەم ناوەی زۆر لا ناخۆش بوو و پێی پەست ئەبوو. کاتێک کە تەمەنی گەیشتە یانزە سالڕ ، دایک وباوکی لێک جیابوونەوە ، بەڵام ئەمە ھیچ کارێکی نەکردە سەر رِۆناڵدۆ، چونکە باوکی رِا ھاتبوو لە سەر خواردنەوەی مەی، ئەگەرچی ھانی رِۆناڵدۆشی ئەدا بۆ تۆپی پێ ، بە پێچەوانەی دایکی ، ھەربۆیەش رِۆناڵدۆ بەم دواییە نھۆمێکی بەتەواوی لە باڵەخانەکانی(کوباکابانا)، ھەروەھا چێشتخانەیێکی پیتزای کردە دیاری بۆ باوکی ، خانوێکی بەخشی بە خوشک و براکەی. ڕۆناڵدۆ لەساڵی ٢٠١١ کۆتایی بە ژیانی وەرزشی لەگەڵ یانەی کورنتاثی بەڕازیلی ھێنا و ماڵئاوایی یەکجارەکی کرد لە ژیانی وەرزشی رِۆناڵدۆ لە ژیانیدا زۆر بە ئافرەت سەرقاڵە ، ھەردەم بەستراوەتەوە بە ھاوریەێک یان دەستگیرانێک یان ژنێک ، ، کە ئەمانەن:

  • سوزانا فیرنەر : دەسگیرانی یەکەمی.
  • میلینی دۆمینیگس : ھاوسەری یەکەمی.
  • دانیێلا سیکاریللی : بۆ سێ مانگ دەسگیرانی بووە.

کاروانی یاریکردنی[دەستکاری]

لە یەکەم ھەنگاوی ژیانی یاریزنیدا ، رِۆناڵدۆ لەگەڵ یانەی کروزێرۆی بەرازیلی لە وەرزی( 1993/1994)ز دا یاری کرد، لەوآ ئەوکات سەرنجی رِاھێنەری ھەڵبژاردەی بەرازیلی (کارلۆس ئەلبێرتۆ کاریرا) ی رِاکێشا، بۆیە ھێنایە نێو ھەڵبژاردەی بەرازیلی لە جامی جیھانیدا ، پاشان لە ساڵی 1994ز دا چووە نێو یانەی بی ئێس ڤی ئایندھۆڤنی ھۆڵەندی ، بۆماوەی دوو وەرز لەگەلڕ یانەکە یاری کرد ، لەژێر چاودێری رِاھێنەری ئینگلیزی (سێر بۆبی رِۆبنسون)، جا کاتێک کە سێر بۆبی رِۆیشت بۆ مەشقدانی یانەی بەرشلۆنەی ئیسپانی ، رِۆناڵدۆیشی لەگەلڕ خۆی برد بۆ یانەی کاتالۆنی، لە وەرزی 1996/1997ز یشدا لەگەلڕ بەرشلۆنە یاری کرد. لە وەرزی 1997/1998ز ، چووە نێو یانەی ئینتەر میلانی ئیتاڵی، لە ساڵی 1998ز دا بەشداری جامی جیھانی تۆپی پێی کرد، ھەڵبژاردەی بەرازیل پلەی دووەمی بەدەست ھێنا ، ئەمەیش دوای دۆرِانی بەرامبەر بە ھەڵبژاردەی فەرِەنسا لەخولی کۆتایی یاریەکان( 3 – 0)، دواتر لە وەرزی 1998/1998ز ، بەھۆی پێکانێک کە بەر چۆکی رِۆناڵدۆ کەوت، بۆماوەی چەند مانگێک لە یانەکە دابرِا ، پاشان لە ساڵی 2000ز دا جارێکی تر ھاتەوە نێو یاری ، کە یارییەکە لەنێوان ئینتەر میلان و لاتسیۆ بوو، بەڵام ھەر دوای حەوت خولەک جارێکی تر چۆکی توشی پێکان بووەوە، خەریک بوو بەھۆیەوە بەجارآ لەیاری کردن داببرِی، بەڵام دواتر پاش بیست مانگ لە چارەسەر کردن ، جارێکی تر گەرِایەوە نێو یاری، بەڵکو بەشداری لەجامی جیھانی تۆپی پآ ی 2002ز دا کرد، لە خولی کۆتایی یارییەکانیش دوای ئەوەی کە ھەلبژاردەکە کەوتە بەرامبەر ھەڵبژاردەی ئەڵمانی ، توانی دوو گۆلڕ تۆمار بکات ، بەھۆئەوەش بوو بە پاڵەوانی جیھانی و گۆڵکاری جامی جیھانی بەکۆی ھەشت گۆلڕ ، ھەروەھا توانی ببآ بە یەکەم یاریزان کەژمارەی پێوانەیی بشکێنی و لە شەش گۆلڕ زیاترتۆماربکات ، کە لەجامی جیھانی ساڵی 1974ز دا تۆمارکرابوو. پاشان لە ھاوینی ساڵی 2002ز دا رِۆناڵدۆ چووە نێو یانەی رِیال مەدریدی ئیسپانی ، لە سەرەتای وەرزەکەشدا توانی ھاوکاری تیپەکە بکات بۆ وەدەست ھێنانی نازناوی خولی ئیسپانی ، لە جامی جیھانی تۆپی پێی ساڵی 2006ز یدا، توانی پێوانەی ژمارەی گۆلەکانی یاریزانی ئەڵمانی (گێرد مۆلەر) بشکێنی بە تۆمارکردنی پانزە گۆلڕ لە تۆرِی ھەڵبژاردەی (گانا)، لەبەرواری 27 ی یۆنیۆی 2006 ز دا. دوای ھاتنی (لۆکسمبۆرکۆ) و پاشان (لیلیآ کابیلۆ) کەلەگەلڕ یانەی رِیاڵدا پێشتر سەرکەوتنی بەدەست ھینا بوو لە خولی ئیسپانی، بۆ دوور خستنەوەی رِۆناڵدۆ لە تیپەکە بەیەکجاری، خەریک بوو کێشە دروست ئەبوو لەنێوانیان، بۆیە ئەمیش لەگەلڕ کاکا دا چوو بۆ میلان.

دەستکەوتەکانی[دەستکاری]

  1. کرِۆزێرِۆ
  • جامی بەرازیل لەساڵی 1993ز
  • بی ئێس ڤی ئایند ھۆڤن
  • جامی ھۆڵەندا لەساڵی 1996ز
  1. بەرشلۆنە
  • جامی سوپەرِی ئیسپانی لەساڵی 1996ز
  • جامی جامەکانی ئەورِوپی لەساڵی 1997ز
  • خولی ئیسپانی لەساڵی 1997ز.
  1. ئینتەر میلان
  • جامی یەکێتی ئەورِوپی لەساڵآ .1998ز.
  1. رِیال مەدرید
  • جامی جیھانی یانەکان لەساڵی 2002ز.
  • جامی سوپەرِی ئەورِوپی لەساڵی 2002ز.
  • خولی ئیسپانی لەساڵی 2002ز.
  • جامی سوپەرِی ئیسپانی لەساڵی 2003ز.
  1. ھەڵبژاردە
  • جامی جیھانی تۆپی پآ ی ساڵانی 1994ز و 2002ز.
  • جامی تۆپی پآ ی کیشوەرەکان لەساڵی 1997ز.
  • جامی کوبا ئەمریکا لەساڵانی 1997ز و 1999ز.
  1. دەسکەوتی کەسیەتی :
  • باشترین یاریزان لەجیھاندا ، لەساڵانی 1996ز و 1997ز و 2002ز.
  • باشترین یاریزان لە ئەورِوپا لەساڵانی 1997ز و 2002ز.
  • باشترین گۆڵکار لە مێژووی جامی جیھانیدا (15 گۆلڕ لە 19 یاریدا)
  • گۆڵکاری جامی جیھانی تۆپی پآ ی ساڵی 2002ز بە ھەشت گۆلڕ.
  • بوو بە شایی گۆڵکاران لەجامی جیھانیدا ، دوای سەرکەوتنی بەسەر (گێرد مۆلەر) دا.

سەرچاوەکان[دەستکاری]