پیرۆزە

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
پیرۆزە
ڕەوشی پاراستن
پۆلێنکردنی زانستی
Kingdom: Animalia
Phylum: لق: مازەداران
Class: پۆل: پەلەوەران
Order: تۆرەمە: هەڵۆیان
Family: تیرە: داڵاشەکان
Subfamily: ژێرتیرە: داڵاشەکانی جیهانی کۆن
Genus: خێزان: پیرۆزە
Storr, 1784
Species: جۆرە: پیرۆزە
ناوی باینۆمیاڵ
Gypaetus barbatus
(Linnaeus, 1758)

پیرۆزە ، سوورەداڵ (بە ئینگلیسی : Bearded Vulture ، بە فارسی: ھما) خێزانە باڵندەیەکە لە تیرەی داڵاشەکان لە تۆرەمەی ھەڵۆیان ، کە ھاوشێوەی سیسارگە و لە کوێستانە بەرزەکانی ئەفریقا ، باشووری ئەورووپا و ئاسیا دەژی.
ناوی زانستی ئەم باڵندەیە: Gypaetus barbatus ، واتە: سیسارگی ڕیشدار.

پیرۆزە لە درێژایی ساڵدا لە شوێنێک دەمێنێتەوە و ھەر وەرزێک دوو ھێلکە دەکا. ئەم باڵندە وەک دیکەی داڵاشەکان کەلاکخۆرە، بەڵام زۆرتر مۆخی ئێسک دەخوا. ئەم باڵندە ئێسکە گەورەکان لە ئاسمانەوە فڕ دەداتە خوارێ تا بشکێ و لەت و کوت بێ؛ بڕێجار کیسەڵیش بەم شێوەیە دەخوا.
پیرۆزە وەک لە ناوی دیارە، بەوە بەناوبانگە کە لە سەر ھەر کەس بنیشێتەوە، بەختەوەری ڕووی تێ دەکا.[٢]

تایبەتمەندیی جەستەیی[دەستکاری]

پیرۆزە ١٠٠ تا ١١٠ سم باڵایە، زۆرتر وەک ھەڵۆیەکی گەورە دەچێ تا وەک داڵاشێک. باڵی درێژ و تەسک و گۆشەدارە. کلکی درێژ و بۆری تۆخە، پشت و باڵی ڕەشی ئاماڵ بۆرە. سەری ئاماڵ زەردە. دەوری چاو و ئەستوورایی دەنووکی ڕەشە. چەن چڵەمووی ڕەش وەک ڕیش (ڕدێن) لە ژێر چەنەی ھاتووە. بەرزگی نارنجی ئاماڵ زەردە و سینگی تەواو نارنجییە. بە باڕی سەر و ملی بۆرە. لە کێوی بەرز و دوورەدەست بە تەنیا دەژی. ھێلانە لە ئەشکەوتی سەر ڕەوەزان ساز دەکا.[٣].

ناوەکانی تر[دەستکاری]

بۆ ئەم باڵندە لە زمانی کوردیدا ئەم ناوانەش بەکار دێت:

  • داڵەسوورە، سوورەداڵ، سوورەواڵە

وێنەخانە[دەستکاری]

بڕوانە[دەستکاری]

پەراوێز[دەستکاری]

سەرچاوە[دەستکاری]