ناسرەدین شا

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
ناسرەدین شا

ناسرەدین شا یان ناسرەدین شای قاجار (١٨٣١-١٨٩٦) یەکێکە لە پاوشاکانی خانەدانی قاجاڕ. ئەو لە سەدەی نۆزدەیەمدا بۆ ماوەی پەنجا ساڵ لە ئێران حکوومەتی کرد. دەورانی دەسەڵاتداری ناسرەدین شا یەکێکە لە درێژترین پاوشاییەکان لە مێژووی ئێران و جەهان. سەردەمی ناسرەدیب شا هاوکات بوو لەگەڵ هات و چووی زۆری نێوان خەڵکی ڕۆژهەڵاتی ناوین بۆ ئەورووپا. هەر ئەمەش بوو بە هۆی دەستپێکردنی بزووتنەوەی مۆدێرن لە ئێران. یەکێک لە پیاوەکانی دەرباری ناسرەدین شا کە بوو بە سەرۆکی ئەو گۆڕانکارییانە میرزا تەقی خانی ئەمیرکەبیر بوو. ناسرەدین شا جارجار شێعریشی دەوت. لە ساڵی ١٨٩٦ دا کاتێک کە تەنها یەک ڕۆژی مابوو بۆ ساڵوەگەڕی پەنجایەمین ڕۆژی بە پاوشابوونی ناسرەدین شا، ئەو لە لایەن کەسێک بە ناوی "میرزا ڕەزای کرمانی" کە یەکێک بوو لەو کەسانەی کە خوازیاری گەڕانەوەی ئێران بۆ باوڕە ئیسلامییەکان و بە تایبەت شێعەییەکان بوو، کوژرا. دوای ئەم ڕووداوە ناسرەدین شا لە فەرهەنگی دەرباری ئێران دا بە شای شەهید (بە فارسی: شاه شهید) ناوی داخست.

سەرچاوە[دەستکاری]