مارتین بوبەر

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

مارتین بوبەر (Martin Buber (1878-1965 فەیلەسووف و دینناسی ئیسرائیلی لە نێوان 33-1930 پرۆفیسۆری دینناسی بووە لە فرانکفۆرت. بوبەر ساڵی 1938 پاش ئەوەی هیتلەر دەسەڵاتی گرتە دەست، بوبەر مافی وانەگوتنەوەی نەما و کۆچی فەلەستینی کرد و هەر ئەو ساڵە بووە پرۆفیسۆری فەلسەفەی جڤاکی لە زانکۆی عیبری لە ئۆرشەلیم.


«بنەمای دیالۆگبەندی»[دەستکاری]

وەک فەیلەسووف، بوبەر بە «بنەمای دیالۆگبەندی» ناسراوە. یەکەم جار ئەم دیدە لە کتێبی «من و تۆ» (Ich und Du (1923 هاتە دەربڕین. بوبەر لەوێدا باس لە دوو «وشەی بنەما» یان جووت-وشە دەکات: «من-تۆ» و «من- بابەت [ئەو بابەتە‌]». ئەم «من» ـە دێتە گۆڕین و پەیوەندە بە دیالۆگی «من» ئایە لەگەڵ «تۆ» دایە یان ڕامان و نۆڕینی «من» ـە لە «ئەو بابەتە».

گشت «تۆ» یەک بەرهەڕەشەیە بکرێتە «بابەت». گشت «دیالۆگ» ێک بەرهەڕەشەیە بگۆڕدرێت بە «نۆڕین لە بابەت». «پەیوەندی من-تۆ» پەیوەندییەک نییە تەنها لە نێوان مرۆڤ-مرۆڤ و مرۆڤ-خودادا هەبێت، بگرە دەشێ لە نێوان مرۆڤ لە لایەک و گیانەوەر، ڕوەک و تەنانەت بابەتی بێگیانیش، لە لایەکی دیکە پەیدا ببێت.


سەرچاوە[دەستکاری]

”Nationalencyklopedin”

Kaj Falkman 98-99 «هەشتەوانەی دیپلۆماسی»


بەستەری دەرەکی[دەستکاری]

Buber