فرێدریش ھێگێل
گێئۆرگ ویلھۆڵم فرێدریش ھێگێل (Georg Wilhelm Friedrich Hegel) (لەدایک بوون ٢٧ئۆگست ١٧٧٠-کۆچیدوایی ١٤ نۆڤەمبر ١٨٣١) فەیلەسۆفی ئەڵمانی بوو و دەگەڵ جان گۆتلیب فیچ Johann Gottlieb Fichte و فرێدریش ویلھۆڵم جۆزێف شێلینگ Friedrich Wilhelm Joseph Schelling دامەزرێنەری ئایدیالیزمی ئەڵمانی بوون.
ھێگێل کاریگەری ھەبوو لەسەر نووسەرانی ھاوبڕوای خۆی وەک باوێر (Bauer)، فێوێرباخ Feuerbach، مارکس، بڕادلی Bradley، دێوی (Dewey) سارترێ Sartre، کونگ Küng، کوخێوێ Kojève و ھەروەھا نووسەرانی ڕەخنەگری وەک شێڵینگ Schelling، کیێرکێگارد Kierkegaard، شۆپنھاوەرSchopenhauer نیچە، پیرس Peirceو ڕاسێڵ Russell. ھێگێل چوارچێوەیەکی فەلسەفی تەواوی بۆ بەیان کردنی پەیوەندی نێوان مێشک و سروشت ، کەریار و بەرکار لە زانستدا و لە دەرونناسی، مێژوو، ھونەر، ئایین و فەلسەفەدا. ئەو باوەڕەی دامەزران کە ھەردو مێشک و گیان کە خۆیان بە دژی یەک و بەرامبەر نیشان ئەدەن لە کۆتاییدا تیکەڵ دەبن و یەکدەگرن ھەر وەک ئەوەی لە نێوان سروشت و ئازادیدا دەیبینین. بڕوا کاریگەرەکانی لۆژیکی ژیرانە یان دیالێکتیک، ئایدیالیزمی تەواو، بیرۆکەی خراپی، پێگەیشتن، مەنتیقی سەردار-غۆڵام، ژیانی ئەخلاقی و گرینیگی مێژوو بوون.
