عەبدوڵڵا پەشێو

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
عەبدوڵڵا پەشێو
لەدایکبوون ١٩٤٦
هەولێر ، کوردستان
نەتەوە کورد
پەروەردە دکتۆرا لە ئەدەبیات
پیشە شاعیری کورد
ساڵانی چالاکی ١٩٦٣ - تاوەکوو ئێستا
ماڵپەڕ
http://www.pashew.com


عەبدوڵا پەشێو شاعیرێکی بەناوبانگی کوردە. لە سالى١٩٤٦ لە ھەولێر لة دایک بووە. لە ١٩٧٠ لە دامەزراندنی یەکێتی نووسەرانی کورد لە بەغداد بەشداری کردووە. لە ١٩٧٣ رۆیشت بۆ یەکێتی سۆڤیەت و لە ساڵی ١٩٧٩ ماستەری وەرگێڕانی ڕووسی و ئینگلیزیی لە زانکۆی Maurice Thorez لە مۆسکۆ وەرگرت و ساڵی ١٩٨٤ دوکتۆرای ئەدەبییاتی ھێنا کە تێزەکەی لەسەر شاعیر و نووسەری کورد پیرەمێرد بووە.[١] ساڵەکانی ١٩٨٥ تا ١٩٩٠ لە زانکۆی ئەلفاتیح لە لیبیا مامۆستا بوو. پەشێو لە ١٩٩٥ەوە دانیشتووی فینلاندە.


بەرھەمەکان[دەستکاری]

پەشێو یەکەم ھۆنراوەی لە ١٩٦٣ و یەکەم کۆمەڵە شیعری لە ١٩٦٧ بڵاو کردوەتەوە.

  • فرمێسک و زام (١٩٦٥-١٩٦٧)، چاپی یەکەم لە کەرکووک ١٩٦٧
  • بتی شکاو (١٩٦٧-١٩٦٨)، چاپی یەکەم کەرکووک ١٩٦٨
  • شەونامەی شاعیرێکی تینوو (١٩٦٨-١٩٧٢)، چاپی یەکەم بەغدا ١٩٧٢
  • دوانزە وانە بۆ مناڵان و چەند شیعرێکی قەدەغە (١٩٦٩-١٩٧٣)، چاپی یەکەم بەرلین ١٩٩٧
  • شەو نییە خەونتان پێوە نەبینم (١٩٧٣-١٩٧٩)، چاپی یەکەم بەغدا ١٩٨٠
  • برووسکە چاندن (١٩٨٠-١٩٨٨)، چاپی یەکەم سوید ٢٠٠٠
  • بەرەو زەردەپەڕ (١٩٨٩-٢٠٠١)، چاپی یەکەم سوید ٢٠٠١
  • پرێسکەی عاشقێکی زگماک، چاپی یەکەم کوردستان ٢٠٠٦
  • دیوانی براکوژی، چاپی یەکەم ھەولێر ١٩٩٤

پەشێو ھەروەھا بەرھەمەکانی چەندین نووسەر و شاعیری گەورەی جیھان وەک واڵت ویتمەن و پووشکین وەرگەڕاندوەتەوە بۆ کوردی.

ئەوشیعرانەی عەبدوڵڵا پەشێو کرانە بەرھەم[دەستکاری]

ئەو شیعرانەی عەبدوڵڵا پەشێو کرانە بەرھەمی گۆرانی ئەمانەن لەگەڵ ئەو ھوونەرمەندەی ووتوییەتی

  • بژار دیلانشیعری ئاڵای کوردستان ی وتووە
  • عەدنان کەریم شیعرەکانی خاتوون و چاوەنواری و دارستانی سووتاو و لەبەر دەگا ی وتووە
  • مریەم ئیبراھیم پوور شیعرەکانی لەبەر دەرگا و دڵی من و کێ بێ و نەورۆزی ٧٩ ی وتووە
  • خاڵید ڕەشید شیعرەکانی لەو ڕۆژەوە لەگەڵمانیت و نیشتیمان و سەربازی ون ی وتوە
  • عەزیز شارووخی شیعرەکانی دوازدە وانە و چۆن دەتوانم لەبیرت کەم وتووە
  • تایەر تۆفیق شیعری لە دەستم دێ ی وتووە
  • محەمەد جەزا شیعری لە دەستم دێ ی وتووە
  • ھەردی سەڵاح شیعری لە دەستم دێ ی وتووە
  • ھاوتا ئەسعەد شیعری دەرگەکەتم لێ بکەوە ی وتووە
  • مەرزیە فەریقی شیعری نامە ی وتووە
  • عەتا قەرەداغی شیعری جوانی ئەفسوناوی وتووە
  • مەحەمەد ناتلی شیعری نامە ی وتووە
  • ناسر کەریمی شیعری ساردیت دەمکوژێ ی وتوو
  • کاروان عوسمان شیعرەکانی گەر ھاتی بەتەنیا وەرە و سەربازی ون و تۆش بەجێم دێڵی وتووە

نمونەی یەکێک لە شیعرەکانی[دەستکاری]

سەربازی وون[دەستکاری]

کە وەفدێک دەچێتە شوێنێ
بۆ سەر گۆڕی سەبازی ون
تاجە گوڵینەیەک دێنێ،
ئەگەر سبەی وەفدێک بێتە وڵاتی من،
لێم بپرسێ:
((کوانێ گۆڕی سەربازی ون؟))
دەڵێم:
((گەورەم!
لە کەناری ھەر جۆگەیێ،
لەسەر سەکۆی ھەر مزگەوتێ،
لە بەردەرگەی
ھەر ماڵێ،
ھەر کڵێسەیێ،
ھەر ئەشکەوتێ،
لەسەر گابەردی ھەر شاخێ،
لەسەر درەختی ھەر باخێ،
لەم وڵاتە:
لەسەر ھەر بستە زەمینێ،
لەژێر ھەر گەزە ئاسمانێ،
مەترسە! کەمێک سەر داخە و
تاجەگوڵینەکەت دانێ!

سەرچاوەکان[دەستکاری]

  1. بەرنامەی کاروان، دیمانە لەگەڵ عەبدوڵڵا پەشێو، بەرھەمی ١٩٩٧ کەناڵی مەد تیڤی

بەستەر بۆ دەرەوە[دەستکاری]