شیلان

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
گوڵە شیلان

شیلان یان دلیق (بە لاتینی: rosa canina)، دارێکی بچووکی دڕکنە، گوڵێکی جوانی بۆنخۆشی سوور، چەرموو یان ئاڵ دەگرێ کە لە گوڵەباخ دەچێ بەلام زۆر چووکەترە و بۆنیشی لە گوڵەباخ کەمترە. ھەر پەلێکی دارەکەشی چەندین گوڵ دەگرێ و ھەر گوڵێکی چوار پەڕەی ھەیە و دوای وەرینی پەڕەگوڵەکانی بەرەکەی دەر دەکەوێ کە بەرێکی وەک زەیتوونە کە لە کاتی گەیشتندا زەرد یان سوورە و دەنکی سپیی درێژی تێدایە کە بۆ دەرمان دەشێ. ئەم دەنکانە پاش ئەوەی پێگەیشتن مرۆڤ دەتوانێ بیخوا و تامیشی خۆشە، بەڵام بە نەگەیشتوویی دەنکەکانی وەک دڕکن. ئەم داردڕکە کێوییە، بەڵام لە کوردەواریدا لە دەوری باخ و بێستان دیڕوێنن و وەک پەرژین بۆ پارێزگاری کەڵکی لێ وەردەگرن.

ناو[دەستکاری]

مێوەی دلیق

ناوە لاتینیەکەی ئەم گوڵە لە وشەی canisەوە وەرگیراوە کە مانای "سەگ" دەدا ئەویش بەو مەبەستەی کە ئەم گوڵەش وەک سەگەکان جۆری یەکجار زۆرە. ئەمەش زۆر جوان لەگەڵ ئەو ناوەدا کە لە کوردەواریدا پێی دەڵین ولەسەگانە (گوڵە سەگانە) یەک دەگرێتەوە. بەڵام لە کوردەواریدا بە مانای ئەوەیە کە بەکەڵک نایە. ئینگلیزیەکانیش ناوەکەیان لە لاتینەوە گۆڕاوە بۆ ئینگلیزی کە ھەمان "گوڵەسەگانە"کەی کوردییە. لە عەرەبیشدا ورد الکلابی پێ دەوترێ. ئەم گوڵە ھەروەھا بە دلێق، دلیغ، دلق و دلیک ناو دەبرێ. کۆلیلی شاعیر لە شێعرێکدا ئاماژەی بە دڕکنیی ئەم دارە کردوە:

ئەوەندەت دڵ گوشیم تا دافلیقا
لە ژێر پێی تانەدا گیانم تلیقا
لەشی ھەستم حەریرێ بوو ئەویندار
بە تون کێشاتە سەر دڕکی دلیقا

سەرچاوەکان[دەستکاری]