ت. س. ئێلیۆت

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
تۆماس ئیلیۆت، ١٩٢٣

ناوی تەواوی تۆماس ستێرنس ئیلۆت (بە ئینگلیزی: Thomas Stearns Eliot) ھۆنەر و شانۆکار و ڕەخنەگری ئەدەبی و خاوەن خەڵاتی نۆبڵە لە ئەدەبدا بۆ ساڵی ١٩٤٨. یەکێک بووە لە ھەرە بەناو بانگەکانی بواری ئەدەبی لە سەدەی ٢٠ەمدا، لە ٢٦ی ئەیلوولی ساڵی ١٨٨٨ لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە دایک بووە و لە ساڵی ١٩١٤ لە تەمەنی ٢٦ ساڵیدا کۆچی کردووە بۆ شانشینی یەکگرتوو (بریتانیا).

ئێلیۆت ھەر ززو درکی بەوە کردووە کەبەرھەمە شیعریەکانی زۆر کەمن ھەر بۆیە بۆ یەکێک لەمامۆستاکانی نوسیوێتی و دەڵێت ((ناوبانگم لە ەلندەن پەیوەستە بە نووسینی دوو بۆ سێ قەسیدە لەساڵێکدا، ئەوەی بەلای منەوە گرنگە دەبێت ئەم قەسیدانە بێکەم و کوڕی بن و زۆر نایابن بەجۆرێک ھەر یەکیەکیان ببێت بەڕوداوێکی تایبەتی)).

لە ساڵی ١٩٢٢ ئێلیۆت قەسیدەیەکی زۆر نمونەیی بڵاوکردەوە و بە گرنگترین و قورسترین قەسیدە دەژمێردرێت لەمێژووی ئەدبی ئینگلیز و جیھاندا و دێڕەکانی بە زمانی فەرەنسی و ئەڵمانی و ئیسپانی و ھیندی نووسیوەتەوە و لەدوای نووسینی قەسیدەش دەستی کردۆتە نووسینەوەی شانۆگەری شیعری و لە ڕووە نووسیوێتی وە دەڵێت: ((پێم وایە ھەموو شاعیرێک دەبێت بیر لەوە بکاتەوە کە بەشێوەیەک لەشێوەکان ڕاستەوخۆ بۆ کۆمەڵگا بدوێت... ببێتە مایەی خۆشحاڵی کۆمەڵگا و بەبیروبۆچونێکی تایبەتەوە بەرھەمەکانی پێشکەش بە کۆمەڵگا بکات و دەبێت تام و چێژی شیعر نەک تەنھا بە کۆمەڵێک بەڵکو بەزۆرترین کەس بگەیەنێت،، شانۆش باشترین شوێنە بۆ ئەم بابەتە)).

ئێلیۆت لەبواری ڕەخنەگرتنی ئەدەبیشدا بەشداریەکی بەرچاوی کردووە و بەیەکێک لە مەزنترین ڕەخنەگرانی سەدەی بیستەم دادەنرێت و لەساڵی ١٩٣٩ کتێبێکی بەبەرھەم ھێناوە کە لەدوای مردنی بۆتە بنەمای شانۆگەریەکی مۆسیقی سەرکەوتوو.

تۆماس ئێلیۆتی شاعیر و شانۆنووس و ڕەخنەگری ئەدەبی ئەمریکی لە ٤ کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦٥ لەتەمەنی ٧٦ ساڵیدا لەلەندەن کۆچی دوایی کردووە.