ئەنتاکیا

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
Antioch
ئەنتاکیا
أنطاكيا
شار
Antakya16.jpg
پۆتانەکان: ٣٦°١٢′N ٣٦°٠٩′E / ٣٦.٢٠٠°N ٣٦.١٥٠°E / 36.200; 36.150پۆتانەکان: ٣٦°١٢′N ٣٦°٠٩′E / ٣٦.٢٠٠°N ٣٦.١٥٠°E / 36.200; 36.150
وڵات  تورکیا
پارێزگا پارێزگای هاتای (نۆکەندی ئەسکەندەروونە)
بەرزایی ٦٧ مەتر (٢٢٠ فووت)
ژمارەی دانیشتووان (٢٠٠٨)
 • سەرجەم ١٨٨٫٣١٠

ئەنتاکیا (بە یۆنانی: Αντιόχεια، بە تورکی: Antakya، بە ئینگلیزی: Antioch)، شارێکی وڵاتی تورکیایە، دەکەوێتە سەر لای چەپی ڕووباری عاسی لە دووری ٣٠ کیلۆمەترەوە لە کەنار دەریای سپی ناوەڕاستەوە لەنۆکەندی ئەسکەندەروونەدا کە دەکەوێتە ژێر دەسەڵاتی تورکیاوە.

شاری ئەنتاکیا بە یەکێک لە گرنگترین شارە مێژووییەکان دادەنرێت لە مێژووی سووریادا بە جۆرێ پایتەخی سووریا بوو پێش فەتحی ئیسلام لە سەدەی حەوتەمدا، هەتا ئەم ساتەش پایتەختی کڵێسا مەسیحییە سورییەکانە. ئەنتاکیا لە چەرخی هێلینیدا پایتەختی بووە و لەسەردەمی ڕۆمانیدا گرنگی ئەم شارە بەرەو سەرەوە دەچوو تا بووە سێیەم گەورەترین شاری لەدوای ڕۆما و ئەسکەندەرییەوە. عەرەب پایتەختیان لە ئەنتاکیاوە گواستەوە بۆ دیمەشق لە بەر هەندێ هۆکاری لۆجستیکی. ئەنتاکیا لە مێژووی ئیسلامیدا تووشی چەندین شەڕ بۆتەوە لە لایەن ڕۆم و خاچپەرستەکان، و پاش تەواو بوونی شەڕەکانی خاچپەرستی؛ کەوتە سەر حەلەب. موستەفا کەمال ئاتاتورک دەستی گرت بە سەر ئەنتاکیادا لە ساڵی ١٩٣٩ بە زەفەربردن بەلاوازیی فەڕەنسا کە ئەوکاتە سوریای داگیر کردبوو، بۆیە فەڕەنسا دەستبەرداری ئەسکەندەروونە بوو بۆ تورکیا ئەگەرچی تورکەکان لەو کاتەدا ٤٠% ی دانیشتووانی ئەسکەندەروونەیان پێک نەدەهێنا.