ئەنتاکیا

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

پۆتانەکان: ٣٦°١٢′N ٣٦°٠٩′E / ٣٦.٢٠٠°N ٣٦.١٥٠°E / 36.200; 36.150

Antioch
ئەنتاکیا
أنطاكيا
—  شار  —
پۆتانەکان: ٣٦°١٢′N ٣٦°٠٩′E / ٣٦.٢٠٠°N ٣٦.١٥٠°E / 36.200; 36.150پۆتانەکان: ٣٦°١٢′N ٣٦°٠٩′E / ٣٦.٢٠٠°N ٣٦.١٥٠°E / 36.200; 36.150{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page
وڵات  تورکیا
پارێزگا پارێزگای هاتای (نۆکەندی ئەسکەندەروونە)
ڕێکەوتی دامەزران =
بەرزایی ٦٧ مەتر (٢٢٠ پێ) مەتر (Expression error: Unexpected < operator٫ فووت)
ژمارەی دانیشتووان (٢٠٠٨)
 • سەرجەم ١٨٨٫٣١٠

ئەنتاکیا (بەیۆنانی: Αντιόχεια، بەتورکی: Antakya، بەئینگلیزی: Antioch)، شارێکی وڵاتی تورکیایە، دەکەوێتە سەر لای چەپی ڕووباری عاسی لەدووری ٣٠ کیلۆمەترەوە لەکەنار دەریای سپی ناوەڕاستەوە لەنۆکەندی ئەسکەندەروونەدا کە دەکەوێتە ژێر دەسەڵاتی تورکیاوە.

شاری ئەنتاکیا بە یەکێکە لە گرنگترین شارە مێژووییەکان دادەنرێت لە مێژووی سوریادا بەجۆرێ پایتەخی سوریا بوو پێش فەتحی ئیسلام لەسەدەی حەوتەمدا، هەتا ئەم ساتەش پایتەختی کڵێسا مەسیحییە سورییەکانە. ئەنتاکیا لەچەرخی هێلینیدا پایتەختی ئیمپڕاتۆرییەتی سەلووقی بووە و لەسەردەمی ڕۆمانیدا گرنگی ئەم شارە بەرەو سەرەوە دەچوو تا بووە سێیەم گەورەترین شاری لەدوای ڕۆما و ئەسکەندەرییەوە. عەرەب پایتەختیان لە ئەنتاکیاوە گواستەوە بۆ دیمەشق لەبەر هەندێ هۆکاری لۆجستیکی. ئەنتاکیا لەمێژووی ئیسلامیدا توشی چەندین جەنگ بۆتەوە لەلایەن ڕۆم و خاچپەرستەکان، و پاش تەواو بوونی شەڕەکانی خاچپەرستی؛ کەوتە سەر حەلەب. کەمال ئەتاتورک دەستی گرت بەسەر ئەنتاکیادا لەساڵی ١٩٣٩ بەزەفەربردن بەلاوازیی فەڕەنسا کە ئەوکاتە سوریای داگیر کردبوو، بۆیە فەڕەنسا دەستبەرداری ئەسکەندەروونە بوو بۆ تورکیا ئەگەرچی تورکەکان لەو کاتەدا ٤٠% ی دانیشتووانی ئەسکەندەروونەیان پێک نەدەهێنا.