ئەبووسەعیدی ئەبولخەیر

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

ئەبووسەعیدی ئەبولخەیر(بە فارسی: ابوسعید ابوالخیر)، (357-440ی کۆچی) لە عارفان و شاعیرانی ناسراوی فارسە. ئەبووسەعید، ھەم لە بواری خواناسیدا زۆر ناسراوە و لە ڕیزی خواناسانی گەورەی ئیسلامیە و ھەم لە بواری شێعردا دەستێکی بەرزی ھەبوە و لە چوارینە نووسە ناسراوەکانی فارسە.

ژیان[دەستکاری]

ئەبوو سەعید لە ساڵی 357ی کۆچیدا لە شاری میھەنە لە وڵاتی تورکمانستان لە دایک بوە. لە لای باوکی و زانایانی ئەو شارەدا دەرسی خوێندوە. ھەروەھا سەفەرێکی بۆ شاری نەیشابوور کردوە و لەوێدا چاوی بە زانایان و گەورەپیاوانی ئەو شارە کەوتوە. ئەبووسەعید لە دوا ماوەیەک ڕووی لە ڕێبازی سۆفیان کرد و بوو بە یەکێک لە گەورەترین خواناسانی ئەو سەردەمە. لە ساڵی 440ی کۆچیدا لە دنیا ماڵئاوایی کرد و ھەر لە میھەنەدا نێژرا.

بەرھەمەکان[دەستکاری]

بووسەعید بێجگە لە شێعرەکانی ھیچ بەرھەمێکی نووسراوی لە دوا خۆی بە جێ نەھێشت بەڵام ناوی و قسەکانی لە زۆر جێگەی عیرفانی ئیسلامی و ئەدەبی فارسیدا ھەیە.

ئەو بەرھەمانەی پەیوەندیان بە شێخ سەعیدەوە ھەیە بریتین لە:

  • اسرار توحید فی مقامات شیخ ابی سعید: نووسراوەی محەمەد کوڕی منەووەرە کە لە نەسڵی ئەبووسەعیدە، ئەم کتێبە بە پەخشانی فارسیە و بە سەرھاتەکانی بووسەعیدی تێدایە.
  • رساله حالات و سخنان شیخ ابوسعید: نووسراوەی ئەبووڕۆح لوتفوڵا کە لە نەسڵی ئەبووسەعیدە
  • شێعرەکانی ئەبووسەعید کە بە فارسین


سەرچاوەکان[دەستکاری]

  • مەجلیسی ئەولیا، نووسراوەی مەلا محەمەدی شەڵماشی