ئێزیدیەکان لە ئەرمەنستان

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
ئێزیدیەکان لە ئەرمەنستان ئەرمەنستان
ژمارەی سەرجەمی دانیشتووان
٤٠،٦٢٠
ناوچەکان بە ژمارەی دانیشتوانی بەرچاو
پارێزگاکانی ئارمەڤیەر، ئارەگاتسۆتن، ئارارات، کۆتەیک و یەریڤان
زمانەکان

کوردی: ٣١،٣١٠ (%٧٧،١)
ئەرمەنی: ٥،٢٧٨ (%١٢،٩)
ڕووسی: ٢٣٠ (%٠،٦)
هیتر: ٣،٨٠٢ (%٩،٤)

ئایین

یەزدانێت

گرووپە ڕەگەزییە پێوەندیدارەکان

کورد

ئێزیدیەکان (بە ئەرمەنی: Եզդիներ یەزدینەر) گەورەترین کەمینەی ئایینی و ڕەگەزیین لە ئەرمەنستان. ئازادیی ئایینیان هەیە و دەست ناخرێتە ناو دابونەریت و کەلتوریانەوە.

مێژوو[دەستکاری]

سەرەتای سەدەی ٢٠[دەستکاری]

ئێزیدییەکی زۆر هەڵهاتن بۆ ئەرمەنستان و گورجستان لە سەدەی ١٩ و ٢٠دا لەدەست چەوساندنەوەی ئایینیان لەلایەن ئەو تورکە عوسمانی و کوردە سوننیانەی کە دەیانویست بیانکەن بە موسوڵمان. یەزیدیەکانیش توشی گەلەکوژی و قەڵاچۆکردن هاتن لەگەڵ ئەرمەنەکاندا لە جینۆسایدی ئەرمەنەکاندا، ئەمەش وایکرد کە زۆرینەیان هەڵبێن بۆ ئەو بەشەی ئەرمەنستان کە لەژێر دەستی ڕووسیادا بوو. یەکەمین خوێندنگای ئێزیدی لە ئەرمەنستان کرایەوە لە ١٩٢٠.

شەڕی ناگۆرنۆ-قەرەباغ[دەستکاری]

بەهۆی ئو گرژیە ڕەگەزیەی کە ئەنجامی شەڕ لەگەڵ ئازەربایجاندا دروستبوو، ئێزیدیەکان پەیوەندیەکانی بە کوردە موسوڵمانانە هەڵهاتوەکانەوەکانەوە هەڵەوشاندەوە و ۆاشگەست بووەوە لێی، هەوڵیاندا خۆیان وەک نەتەوەیەکی جیا دامەزرێنن. ئێزیدیەکان هاونیشتیمانیبوونی خۆیان وەک ئەرمەنستانیەک نیشاندا لە شەڕی ناگۆرنۆ-قەرەباغدا کە زۆریان مردن لە خزمەتی سەربازیدا.

بارودۆخی ئێستا[دەستکاری]

بەپێی سەرژمێری ٢٠٠١، نزیکەی ٤٠،٦٢٠ ئێزیدی لە ئەرمەنستان هەن.

ڕاپۆڕتەکان لەسەر پەیوەندی نێوان ئێزیدیەکان و حکومەتی ئەرمەنیدا جۆراوجۆر بوون.

بەپێی ڕاپۆرتێکی ٢٠٠٤ی بەڕێوربەرایەتی دۆخی مافی مرۆڤی ئەمەریکی، ئێزیدیەکان هەراسانکراون لە ئەرمەنستان. ڕێژەیەکی بەرز لە منداڵی ئێزیدی ناچن بۆ خوێندنگە بەهۆی نەبوونی و نەبونی مامۆستا کە بە زمانی زگماکیان بدوێ.

بەپێی ڕاپۆرتێکی ٢٠٠٧ی بەڕێوربەرایەتی دۆخی مافی مرۆڤی ئەمەریکی، "سەرۆکە ئێزیدیەکان ناڕەزایی ئەوەیان نەبوو کە پۆلیس و لێپرسراوانی ناوخۆیی کۆمەڵگاکەیان دەچەوسێننەوە، وەک لە ساڵانی پێشودا ڕویدابوو".

ئێزیدیەکان لە ئەرمەنستان بەپێی پارێزگا
پارێزگا (مەرز) ئێزیدیەکان  %ی ئێزیدیەکان لە ئەرمەنستان
ئارمەڤیەر ١٧،٦٦٥
%٤٣،٥
ئارەگاتسۆتن ٦،٤٠٥
%١٥،٨
ئارارات ٥،٩٤٠
%١٤،٦
یەریڤان ٤،٧٣٣
%١١،٦
کۆتەیک ٤،٠٩٧
%١٠،١
شیراک ٩٧٤
%٢،٤
لۆوری ٧٩٣
%١،٩
جێگهارکونک ٨
سیونک ٤
تاڤەش ١
ڤەیۆتس دزۆر ٠
کۆی گشتی ٤٠،٦٢٠  %١٠٠

دابەشبوونیان[دەستکاری]

٢٢ نیشتگەی دەرەوەی شارەکان هەیە لە ئەرمەنستاندە کە زۆرینەی دانیشتوانەکەی ئێزیدی بێت.ڤێرین ئەرتەشات لە پارێزگای ئارارات گەورەترین شارۆچکەی ئێزیدیە لە ئەرمەنستاندا و ژمارەی دەنیشتوانی ٤،٢٧٠یە.

پارێزگای ئارەگاتسۆتن[دەستکاری]

١٩ گوندی ئێزیدی-نشین لەم پارێزگایە هەیە.

قەزای ئاراگاتس قەزای تالین قەزای ئەشتەراک

پارێزگای ئارمەڤیەر[دەستکاری]

دوو گوندی ئزیدی هەیە لەم پارێزگایە. گوندی یاراسکاون و فێریک لە قەزای ئیجمیاتسن.

لە ٢٩ی ئەیلولی ٢٠١٢دا، ئێزیدییەکان یەکەم پەرستگایان کردەوە لە دەرەوەی نیشتیمانی خۆیان لالش - پەرستگای "زەریات" لە پارێزگای ئارمەڤیەری ئەرمەنستان.

پارێزگای ئارارات[دەستکاری]

تەنها گوندی ئێزیدی ڤێرین ئەرتەشاتە نزیک ئەرتەشات.

دیارترین کەسایەتییە ئێزیدییە ئەرمەنستانییەکان[دەستکاری]