ئێزیدی

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
کۆمەڵە کوردێکی ئێزیدی
مەزاری شێخ عەدی کوڕی موسافر کەلەلایەن ئێزیدییەکان پیرۆزە

ئێزیدی خاوەنی ئاینی تایبەتن و زۆربەیان لە باشووری کوردستانن لە دەڤەری شێخانی نێوان مووسڵ، پارێزگای دھۆک و دەڤەری شنگاری سەر سنووری سووریادا دەژین. ھەروەھا لە بۆتان و دەربێسیە‌ و باکووری پارێزگای ئەلحەسکە‌ و دەڤەری عەفرین لە حەلەب و ئەلەگەزی ئەرمەنستان و پارێزگای قارس و ئەردەھانی باکووری رۆژھەلاتی تورکیادا دەژین. ئێزیدی بە کوردی کورمانجی دەئاخڤن .

بیروباوەڕی ئێزیدی[دەستکاری]

خوا (الله)(گەورەیەکەی لە نوسیندا دەرناکەوێت , لەسەروی نمونە و شێوەوەیە سیفەتەکانی کۆنن وەکو زاتی خۆی هیچ شتێک لەسەر شێوەی ئەو نیە و لە هیچ شتێک ناچێت) (لەبەر ئەوەی خودایە کەواتە خوای مرۆڤە وە مەلیکە تاوس مەلیکی هەموو مەلائیکەتەکانە (فریشتەکانە)) مەلیکە تاوس بریتیە لە عەزازیل (بە ئینگلیزی واتە Melek Taus أو The Peacock Angel) کە حکومی هەموو زەوی ئەکات بە یارمەتیو هاوکاری حەوت فریشتەی دیکە ئەو حەوت ەلائیکەیەش لەژێر ئەمری خودای گەورەدان . پاشا بەشێوەی تاوس شێوە دەکێشرێت. مەلیک لەسەر شێوەی تاوسە و لە مس دروستکراوە. ئاو و خۆڵ و هەوا لە دروشمە پیرۆزەکانی دینی یەزیدین کە هەرسێکین ژیان پێک دەهێنن.

ڕەمزە پیرۆز و دینیەکانیان[دەستکاری]

یەکەم پاڕانەوە (دوعاء) : کە بەسێ کاتدا دەکرێت بەتایبەتی لەکاتی هەڵهاتنی خۆ و ئاوابوونیدا یەزیدیەکان لەم کاتانەدا داوای خێر و خۆشی بۆ خۆیان هەموو مرۆڤایەتی ئەکەن یەزیدی وەکو دیانەت ڕێگە و شێوازی تایبەتی خۆیان هەیە لەکاتی بەجێگەیاندنی نوێژدا بۆ خودا کە بەزمانی ئاری کۆن پێی ئەڵێن (خودێ) یان (ئێزدان) کە کۆمەڵێک دۆعای لێ ئەکەن بەتایبەتی لەکاتی هەڵهاتنی خۆ رو نیوەڕۆ و کاتی خۆرئاوابووندا الرّب، الله

ژێدەر[دەستکاری]