ئینگلتەرا

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
(ڕەوانەکراوە لە ئینگلستانەوە)
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
ئینگلستان
England
دروشم: Dieu et mon droit  
سروودی نیشتمانی: None (de jure)
God Save the Queen (دیفاکتۆ)
ھەڵکەوتەی  ئینگلتەرا  (سەوزی تاریک)– لە کیشوەری ئەورووپا  (سەوزی کاڵ و خۆڵەمێشیی تاریک)– لە شانشینی یەکگرتوو  (سەوزی کاڵ)
ھەڵکەوتەی  ئینگلتەرا  (سەوزی تاریک)

– لە کیشوەری ئەورووپا  (سەوزی کاڵ و خۆڵەمێشیی تاریک)
– لە شانشینی یەکگرتوو  (سەوزی کاڵ)

پایتەخت
(و گەورەترین شار)
لەندەن
٥١°٣٠′N ٠°٧′W / ٥١.٥٠٠°N ٠.١١٧°W / 51.500; -0.117
زمانە فەرمییەکان ئینگلیزی (دیفاکتۆ)
زمانە ناوچەییەکان Cornish
گرووپە ڕەگەزییەکان (٢٠٠٩) 87.5% سپی، 6.0% باشووری ئاسیایی، 2.9% ڕەش، 1.9% ڕەگەزی تێکەڵ، 0.8% چینی، 0.8% دیکە
ناوی هاووڵاتی ئینگیز
دەوڵەت Non-devolved constituent country within a constitutional monarchy
 -  مەلیکی شانشینی یەکگرتوو ئەلیزابێتی دووەم
 -  سەرۆکوەزیرانی شانشینی یەکگرتوو دەیڤید کامیرۆن
یاسادانەر پەرلەمانی شانشینی یەکگرتوو
ڕووبەر
 -  سەرجەم ١٣٠٬٣٩٥ کیلۆمەتری چوارگۆشە 
٥٠٬٣٤٦ مایلی چوارگۆشە 
ژمارەی دانیشتوان
 -  بەراوردی ٢٠١٠ 52,234,000 
 -  سەرژمێریی ٢٠٠١ 49,138,831 
 -  چڕی 395 کەس لە کیلۆمەتری چوارگۆشە 
١٬٠٢٣کەس لە مایلی چوارگۆشە
دراو پاوند ستەرلینگ (GBP)
ناوچەی کاتی ‪GMT (UTC0)
 -  ھاوین (DST) ‪BST (UTC+1)
شێوازەکانی ڕێکەوتنووسین dd/mm/yyyy (AD)
لایەنی لێخوڕین چەپ
پاوانی ئینتەرنێت .uk
کۆدی تەلەفۆن 44
Patron saint سەینت جۆرج

ئینگلستان یان ئینگلتەڕا (بە ئینگلیزی: England) بەشیکە لە بریتانیای مەزن و پایتەختەکەی شاری لەندەنە. خەڵکی ئینگلستان بە زمانی ئینگلیزی دەدوێن وە پێشیان دەوتریت ئینگلیز. ئینگلستان هاوسنوورە لەگەڵ وێڵز و سکۆتلاند ، شاری لەندەن یش گەورەترین شاری ووڵاتەکەیە لەپاش ئەمیش بێرمینگهام و لیدز و مانچستەر بەپلەی دووەم و سێیەم و چوارەم دێن لەڕووی گەورە شاری ووڵاتەکەن ، ئاڵای ووڵاتەکە سپیە و خاچێکی سووریشی تێدایە.

زمانی ووڵات[دەستکاری]

Vista-xmag.png وتاری سەرەکیزمانی ئینگلیزی

زمانی ئینگلیزی، سەر بە خێزانی زمانەکانی ھیندۆ - ئەورووپاییە، بەشێکە لە خیزانی زمانە جێرمەنییەکان، کە بۆ یەکەم جار لە وڵاتی ئینگەلتەرا سەری ھەڵداوە. لە ھەرە زمانە دەوڵەمەندەکانی دنیایە و ژمارەیەکی زۆر لە خەڵکی جیھان ئەم زمانە دەزانن، کە ھەژماردەکرێن بە نزیکەی ٥٠٠ ملێۆن ئاخێوەر و زمانی فەرمی زۆر لە وڵاتانی دونیایە.[١] زمانی ئینگلیزی لە زۆربەی وڵاتاندا دەخوێندرێت و زمانی یەکەمی ڕێکخراوەی نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێتی ئەورووپا و ناتۆیە.

زمانی ئینگلیزی ھەر لە سەرەتای سەدەی ھەژدەھەمەوە پێشکەوتنێکی یەکجار گەورەی بەخۆوە بینی لە ئەنجامی ئەو پێشکەوتنە ڕامیاری، سەربازی، زانستی، رۆشەنبیری و داگیرکەرانەی ئینگەلتەرا و بریتانیای مەزن، دوایش لە ناوەراستی سەدەی بیستەم لە پاش پێشکەوتنەکانی وڵاتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا[٢].

وەرزش[دەستکاری]

هەڵبژاردەی نشتیامانی ئینگلستان لە جامی جیهانی فیفای ١٩٦٦ توانیویەتی پاڵەوانیەتیەکە بباتەوە کە ئەمە گرینگترین دەستکەوتیانە لە یاری تۆپانێ جگەلەمەش ووڵاتەکە میوانداری ئۆڵەمپیادی هاوینەی ٢٠١٢ ی کرد لەشاری لەندەن کە لەگشت یاریەکان ٦٥ مێدالیایان بەدەست هێنا


کەسایەتیەکانی ووڵاتەکە[دەستکاری]

پەرااوێز[دەستکاری]

  1. [١].
  2. [٢],په‌ره‌کانی 127 - 133، چاپخانه‌ی زانکۆی ئۆکسفۆرد، ISBN 0-19-442185-6.