ئیمپراتۆریەتی مەغۆل

لە ویکیپیدیا، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی, گەڕان
فراوانبوونی ئیمپراتۆریەتی مەغۆل هەنگاو بە هەنگاو

ئیمپراتۆریەتی مەغۆل یان مەغۆلەکان (بە ئینگلیسی mongol empire) یەکێکە لە ئیمپراتۆریەکان کە لە ناوەڕاستی ئاسیاوە لە سەدەکانی ١٢ و ١٣ حوکمی کردوە.ئەو ئیمپراتۆریەتە بە حوکمکردنی ئەوروپای رۆژهەڵات بۆ دەریای ژاپۆن و بەشێکی زۆری سیبیریا و باشوری رۆژهەڵاتی ئاسیا و نیمچەدورگەی هیندستان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبێتە گەورەترین ئیمپراتۆریەتی مێژووی جیهان،لە لوتکەی دەسەڵاتیدا حوکمی ٢٤.٠٠٠.٠٠٠کم٢ کردوە کە دەکاتە ١٦%ی کۆی گشتی روبەری جیهان،لەگەڵ کۆی گشتی ١٠٠ میلیون کەس.

دامەزرێنەر و خانی یەکەم جەنگیز خان کەساڵی ١٢٠٢ هاوکات لەگەڵ یەکخستنی خێڵە تورک و مەغۆل لە ناوەراستی ئاسیا و بە تایبەتی مەنگۆلیای ئێستا ئەم ئێمپراتۆراتۆریەشی دامەزراند. ئەمەش ناو و ماوەی حوکمی خانی گەورەی مەغۆلەکانە

-جەنگیز خان : ١٢٠٢ - ١٢٢٧

-ئۆگێدی خان : ١٢٢٩ - ١٢٤١

-گویوک خان : ١٢٤٦ - ١٢٤٨

-مۆنگی خان : ١٢٥١ - ١٢٥١

- کوبلای خان : ١٢٦٠ - ١٢٩٤

-توغان تەیمور خان : ١٣٣٣ - ١٣٧٠

ئامڕازە تاکەکەسییەکان

شێوەزارەکان
شوێنناوەکان
کردارەکان
ڕێدۆزی
ئامرازدان
بە زمانەکانی تر