ئۆسکار وایڵد

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
(ڕەوانەکراوە لە ئۆسکار ویڵدەوە)
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان
لەدایکبوون ١٦ی ئوکتۆبەری ١٨٥٤
دوبلین، ئیرلەند
مەرگ پاریس، فەڕەنسا
نەتەوە ئیرلەند

ئۆسکار وایڵد (لە دایکبوون ١٦ی تشرینی یەکەمی ١٨٥٤ - کۆچی دوایی٣٠ی تشرینی دووەمی ١٩٠٠) ھونەرمەند و نووسەری شانۆنامە و چیرۆکنووسی ئیرلەندی. چەندین کورتە چیرۆکی نووسیوە، لە سەردەمی خۆیدا یەکێک بوو لە توانایانی ناودار و ھەڵگری باوڕیی «ماسۆنی» یان «بیری ئازاد». ھاوکات زیندانی کراوە لە سەر ئەو مەیلە جنسیەی کە ھەیبوو بۆ نێر واتە ھاوڕەگەزخوازی. دواتر لەوڵاتەکەی خۆی دەردەکرێ و بەرەو فەڕەنسا دەچێ. ھەرلەوێ لە ژوری ھۆتێلێکی ھەرزان لە پاریس لەگەڵ ھەژاری و نەخۆشین دەژی. نەخۆشیی ھە‌وکردنی پە‌ردە‌کانی مێشک لە تەمەنی ٤٦ ساڵیدا بەرەو مردن دەبات. دوا وتەی ئەمەیە:

   
ئۆسکار وایڵد
دەمرم بەشێوەیەک کە لەسەرو تواناکانمەوەیە
   
ئۆسکار وایڵد

ناوبراو خاوەنی شانۆنامەی «سالۆمی»یە کە بەزمانی فەڕەنسی نووسیویەتی و چەندین شانۆنامەی تر، وەک «مێردێکی نمونەیی» کە شانۆنامەیەکی کۆمێدییە و شانۆنامەی «گرنگی ڕاستگۆیی» و ھتد .

جێی ئاماژەیە ناو براو ئەو دەمەی زیندان دەکرێ لە ١٨٩٧ لە زیندانی «ڕایدن» لە وڵاتەکەی ھۆنراوە بەناوبانگەکەی دەنووسێ بەناوی «خۆێندنەوەی چیرۆک لە زیندانی ڕایدن» وە چەندین بەرھەمی ھۆنەری تر وەک «وێنەی دوریان».

ناوبراو خاوەنی گەلێ پەندو و وتەی بەنرخە کە لە ئەمڕۆدا چەشنی قانوون یا خوود ئامۆژگاری بەکار دەبریت وەک:


  • «کەس ناتوانێت دوژمنانی ھەڵبژێرێت»
  • «پیاو دەتوانێت لەتەک ھەموو ژنێکدا ھەڵکاو بژی گەر خۆشی نەوێن»
  • «ئەو پیاوەی کە بیر لەخۆی ناکاتەوە ناتوانێت ھیچ کات بیر بکاتەوە»



سەرچاوەکان[دەستکاری]

  • ویکیپیدیایئینگلیزی