ئاوەزمەندی

لە ویکیپیدیاوە، ئینسایکڵۆپیدیای ئازاد
باز بدە بۆ: ڕێدۆزی، گەڕان

زاراوەی ئاوەزمەندی یان ئەقڵانییەت جیاوازانە لە بوارە جیاجیاکاندا بەکار دەبردرێ.

لە فەلسەفەدا، ئاوەزمەندی بریتییە لە ڕاھێنانی ئەقڵ: ڕێگایەکی سەرەکی بۆ شیکردنەوەی زانیاریی بەدەستھاتوو لە ڕوانینگەلی ڕێکخراوانە لەپاڵیەکنراو.

لە ئابوور، کۆمەڵناسی، دەروونناسی، و زانستی سیاسیدا، بڕیاری ئاوەزمەندانە (ئاقڵانە، rational) ئەو بڕیارەیە کە بە لەبەرچاوگرتنی زانیاریی لەبەردەست، بۆ گەیشتن بە ئامانجێکی تایبەت، باشینە (ئۆپتیماڵ) بێ. ھەروەھا ئەگەر کەسێک یان ڕێخراوەیەک بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی خۆی بڕیارگەلی ئاوەزمەندانە بدا ئەوە پێی دەوترێ "ئاوەزمەند". ئاوەھایە کە کەسێک بۆ نموونە باسی بەشینەوەی ئاوەزمەندانەی سەرچاوەکان یان بەرنامەداڕژاندنێکی ئاوەزمەندانە بۆ کۆمپانیا دەکا. لە وەھا تێگەیشتەیەک لە ئاوەزمەندیدایە کە بزوێنە و ئامانجەکانی تاکەکەس بێ قسەوباس وەردەگیردرێن و ناچار بە شۆنگرتنی ئەخلاق یان ھەر شتێکی تر نین. کەوایە زۆر سادە ئاوەزمەندی واتە سەرکەوتن لە گەیشتن بە ئامانج، ئێستا ئامانج ھەر چی کە بێ.

ھەندێجار ئاوەزمەندی بە واتای دارابوونی مەعریفەتی تەواو سەبارەت بە گشت وردەکارییەکانی بارودۆخێکی تایبەت دێتەوە.

بەستەرگەلی دەرەکی[دەستکاری]